كتاب
راهنماي چوب - فصل
13
چوب در شرايط مناسب قرنها قابل استفاده ميباشد. اما اگر محيطي وجود
داشته باشد که شرايط رشد ارگانيسمهاي تخريب کننده چوب را فراهم آورد،
بايد آنرا در حين فرآوري، تجارت و استفاده محفاظت نمود...
قارچها، حشرات، باکتريها و ميکروارگانيسمهاي دريايي ارگانيسمهاي اصلي
تخريب کننده چوب هستند.
کپکها، اغلب تنشهاي پوستي و پوسيدگي، بوسيله قارچها ايجاد مي شود که
موجوداتي ميکروسکوپي و ميکروارگانيسمهايي به شکل نخ هستند و براي زنده
ماندن محتاج مواد آلي ميباشند. براي برخي از آنها چوب، منبع غذايي
مورد نياز را فراهم ميآورد. رشد قارچ بستگي به دماي نسبتاً ملايم،
رطوبت و اکسيژن هوا دارد. گر چه تنشهاي شيميايي به وسيله ارگانيسمها
بوجود نميآيد ولي به علت اينکه اينگونه تنشها مشابه تنشهاي بوجود آمده
به وسيله قارچها هستند، در اين بخش مورد بحث قرار ميگيرد....
حشرات نيز ميتوانند باعث آسيب رساندن به چوب شوند، و در بسياري از
مواقع بايد در اقدامات پيشگيرانه در نظر گرفته شوند. موريانهها دشمن
اصلي چوب هستند، ولي در مقايسه با قارچها داراي خطر کمتري ميباشند....
آسيب قارچها و کنترل آن
Fungus Damage and Control
آسيب
قارچها به چوب را ميتوان به سه علت رديابي نمود.
(الف) فقدان اقدامات حفاظتي مناسب زمان انبارش کندهها يا بلتها، (ب)
داروزني ، ذخيره يا حمل نامناسب مواد خامي که از کندهها توليد
ميشوند، و (پ) کوتاهي در انجام اقدامات حفاظتي ساده در استفاده از
محصول نهايي. بروز و توسعه کپکها، پوسيدگي و لکهها ايجاد شده به وسيله
قارچها به شدت وابسته به دما و رطوبت محيط ميباشد...
کپکها و لکههاي قارچي
Molds and Fungus Stains
کپکها و لکههاي قارچها تا حد زيادي محدود به برج چوب بوده و رنگهاي
مختلفي دارند. به لکههاي اصلي قارچي معمولاً لکه ساپ يا لکه آبي اشاره
ميشود. اختلاف بين کپکزدن و لکهشدن مقدمتاً بر اساس عمق رنگزدايي
است. در مورد بعضي از کپکها و کمتر لکههاي قارچي، تمايز صريحي وجود
ندارد....
لكهزدگي يا زنگهاي شيميايي
Chemical Stains
کنترل زنگهاي غير ميکروبي يا شيميايي دشوار ميباشد و نشاندهنده کاهش
قابل توجه در کيفيت چوب مي باشند. اين گونه زنگها شامل انواع تغيير
رنگها در چوب مي شوند که اغلب به وسيله خشک کردن اهسته الوار و گرم
کردن تا دماهاي بالا سرعت مي يابد. اين گونه شرايط اجازه مي دهد تا
مواد شيميايي طبيعي موجود در چوب تا با هوا واکنش دهند (اکسيداسيون
آنزيمي) تا ماده شيميايي جديدي که معمولاً تيره مي باشد تشکيل گردد.
...
پوسيدگي
Decay
قارچهاي
توليد کننده پوسيدگي تحت شرايطي که براي رشد آنها مساعد است، يا به
ميانچوب يا برنجچوب در اغلب گونه هاي چوب حمله مي کنند (شکل 13-3).
نتيجه آن شرايطي است که به صورت پوسيدگي، فساد،
dote
يا doze مي باشد. ...
مقاومت فساد چوب
Decay Resistance of Wood
فصل 3 در مورد مقاومت طبيعي چوب در برابر قارچها بحث مي
کند و گونه ها را مطابق با مقاومت در برابر فساد دسته بندي مي کند. در
گونه هاي خانگي مقاوم در برابر فسادتنها ميانچوب مقاومت قابل توجهي
دارد به دليل مواد نگاهدارنده طبيعي موجود در چوب که رشد قارچ را کند
مي کند در اصل محدود به ميانچوب مي باشد. ...
تاثير پوسيدگي بر روي استحکام چوب
Effect of Decay on Strength of Wood
پوسيدگي در ابتدا روي چقرمگي يا توانايي چوب براي پايداري تحت فشار
تاثير مي گذارد. و در ادامه با کاهش مقادير استحکام مربوط به خم شدن
استاتيک تاثير مي گذارد. نهايتا همه خواص استحکامي به طور جدي کاهش مي
يابند....
پيشگيري از کپک، زنگ و پوسيدگي
Prevention of Mold, Stain, and Decay
کنده ها، تيرهاي چراغ برق، ستونها،تيرهاي اتصالي
Logs, Poles, Piles, and Ties
گونه هاي چوب، ناحيه جغرافيايي و زمان سال تعيين مي کنند که چه پيش
بينيهايي بايد در نظر گرفته شود تا از آسيبهاي شديد قارچها در کنده ها،
تيرهاي چراغ برق، ستونها،تيرهاي اتصالي و محصولات ضخيم مشابه در طي خشک
کردن يا انبارش، جلوگيري شود. در آب و هواي خشک، خشک شدن سريع سطح
تيرهاي چراغ برق و ستونها رشد کپک، زنگ و پوسيدگي را کند خواهد نمود...
الوار
Lumber
رشد
قارچ پوسيدگي در الوار و ديگر محصولات چوبي را با خشک کردن سريع آنها
را تا رطوبتي در حد 20% يا کمتر و خشک نگه داشتن آنها مي توان جلوگيري
نمود. شيوه هاي استاندارد خشک کردن در هوا چوب را معمولاً به اندازه
کافي سريع خشک مي کند تا حفاظت گردد، به ويژه اگر اين حفاظت به وسيله
خشک کردن با عمليات غوطه وري يا اسپري کنده با محلول کشنده قارچ مورد
تاييد آژانس حفاظت محيط زيست
EPA
تکميل گردد....
ساختمانها
Buildings
کيفيتهاي دوام ساختمانهاي چوبي که به طور صحيح ساخته شدهاند در همه
قسمتهاي کشور مشهود هستند. مشکلات جدي پوسيدگي تقريباً هميشه نشاني از
طراحي يا ساخت ناقص، عدم دقت در کارکردن با چوب، يا نگهداري غير صحيح
سازه ميباشد....
ساير ساختارها و محصولات
Other Structures and Products
به طور کلي اصولي که متضمن جلوگيري از آسيب کپک، زنگ، يا پوسيدگي به
روکشها، ظروف تخته هاي چندلا، قايقها و ساير محصولات چوبي مي شوند
مشابه انهايي هستند که براي ساختمانها توصيف شد- چوب را به سرع خشک
کنيد و آنرا خشک نگهداريد و يا آنرا با محلوهاي محافظ و نگهدارنده مورد
تاييد محافظت نماييد...
عمليات تعمير چوبهايي که به صورت داخلي تخريب شده اند Remedial
Treatment of Internally Decayed Wood
چهار ماده ضد عفوني کننده محلول 32% سديم
n-متيل ديتيوکاربامات در آب، باساميد (تتراهيدرو 3و5-دي متيل
2-H-1و3و5 تيودازين-6-تيون) و کلروپيکرين (تري کلرو نيترو متان) ثابت
شده است که از تخريب داخلي در چوب جلوگيري ميکنند...
باکتريها
Bacteria
بيشتر چوبهايي که براي مدت زمان قابل توجهي خيس بودهاند، احتمالاً
حاوي باکتريها خواهند بود. بوي تند کنده هايي که به مدت چندين ماه در
زير آب نگهداري شده اند، يا بوي الوارهايي که از اين کنده هاي بريده
شده است، عمل باکتريها را معلوم مي سازد. معمولاً باکتريها به استثناي
مدت زمانهاي طولاني، اثر کمي بر روي خواص چوب دارند، اما بعضي از آنها
ممکن است چوب را به جاذب شديدي تبديل کنند...
آسيب حشرات به چوب و کنترل آن
Insect Damage and Control
انواع متعارف آسيبهايي که به وسيله حشرات مهاجم به چوب ايجاد مي شود در
شکل 13-1 و 13-9 نشان داده شده است. روشهاي کنترل و جلوگيري از تهاجم
حشرات به چوب در پاراگرافهاي بعدي توضيح داده شده است....
سوسکها
Beetles
سوسکهاي پوست درخت ممکن است به سطح اجزاء کنده ها و ديگر سازه هاي
روستايي که اين پوست از آنها جدا نشده است، آسيب وارد کند. ...
موريانهها
Termites
موريانهها از نظر ظاهري در اندازه، ظاهر، و عادت زندگي کردن در
مستعمره، شبيه مورچهها هستند. حدود 56 گونه در ايالات متحده
شناخته شده هستند. از نقطه نظر روش تهاجم به چوب، به دو دسته اصلي
تقسيم ميشوند:...
چوبهاي مقاوم طبيعي در برابر موريانه
Naturally Termite-Resistant Woods
تنها تعداد محدودي از چوبها که ايالات متحده رشد ميکنند درجه مشخصي از
مقاومت طبيعي به حمله موريانه نشان ميدهند. ميانچوب دانه نزديک چوب
قرمز کاليفرنيا مقداري مقاومت دارد، به ويژه زماني که در بالاي زمين
مورد استفاده قرار گيرد....
مورچه چوب سوراخ کن
Carpenter Ants
مورچههاي چوب سوراخ کن، سياه يا قهوهاي هستند. آنها معمولاً در
ريسهها، درختان يا کندهها وجود دارند ولي بعضي مواقع به تيرهاي چراغ
برق، الوار ساختماني يا ساختمانها آسيب وارد ميکنند...
زنبور چوب سوراخ کن
Carpenter Bees
زنبور چوب سوراخ کن شبيه زنبور عسل ميباشد ولي بالاي شکم آنها بدون مو
ميباشد که باعث مي شود شکم آنها بر خلاف زنبورهاي عسل براق باشد.
مادهها تونلهايي (با قطر 13 ميليمتر) در چوب نرم تمام کاري نشده براي
آشيانه حفر ميکنند....
آسيب سوراخکنهاي دريايي و کنترل آن Marine Borer Damage
and Control
آسيبي که به وسيله ارگانيسمهاي سوراخکن دريايي در آبهاي نيمهشور و
شور به چوب وارد ميشود از نظر عملي يک مشکل جهاني ميباشد. نشانه هجوم
بعضي وقتها در رودخانههايي که حتي بالاي نواحي شوري هستند، يافت
ميشود. ...
کرمهاي کشتي
Shipworms
کرمهاي کشتي مخربترين حفارهاي دريايي هستند. آنها مولوسک گونههاي
مختلفي هستند که ظاهري به شکل کرم هستند. اين گروه شامل گونههاي
مختلفي از تردو و گونههاي مختلفي از بانکيا که به طور ويژه آسيب زا
هستند. ...
فولادها
Pholads
گروه ديگري از مولاسک ها فولادها هستند که آشکارا شبيه حلزون هستند و
بنابراين با کرمهاي کشتي در نظر گرفته نميشوند. آنها کاملاً در پوسته
دوگانه خود محفوظ هستند. مارتزياها متعارفترين گونهها هستند،
اما گونه ديگر مشهور زايلوفاگا ميباشد. نظير کرمهاي کشتي، مارتزيا هم
زماني بسيار کوچک هستند وارد چوب ميشوند...
ليمنوريا و اسفاروما
Limnoria and Sphaeroma
گروه متمايز ديگر از حفرهاي دريايي رده سخت پوستان هستند که مرتبط با
خرچنگ دريايي و ميگو مي باشند. حفار اصلي در اين گروه گونه هاي
ليمنوريا و اسفاروما مي باشند. حمله آنها با حمله کرمهاي کشتي و
مارتزيا متفاوت مي باشد که چاه لوله اي کاملاً کم عمق مي باشد ...
مقاومت طبيعي در برابر سوراخکنندههاي دريايي Natural
Resistance to Marine Borers
هيچ چوبي در مقابل تهاجم سوراخکنندههاي دريايي امنيت ندارد، و هيچ
چوب ايالات متحده مهم از نظر تجاري مقاومت کافي در برابر
سوراخکنندههاي دريايي ندارد تا استفاده از آن را بدون مواد محافظ در
هر ساختار در نواحي که سوراخکنهاي دريايي فعال هستند را توجيه کند...
حفاظت سازههاي دائمي
Protection of Permanent Structures
بهترين حفاظت عملي براي ستونها در آب دريا با کرمهاي کشتي و خطر محدود
ليمنوريا، حفاظت سخت با سنگ يا محلول قطرا ن ذغال سنگ کرئوزوت مي باشد.
...
حفاظت قايقها
Protection of Boats
لنجهاي چوبي از الواربندي و تختهبندي تحت عمليات فشاري با کرئوزوت
براي حفاظت بدنه کشتيها از حفارهاي دريايي ساخته ميشود و نتايج
رضايتبخش بوده است. اگر چه کرئوزوت قطران زغال سنگ يک محافظت موثر
براي حفاظت چوب در مقابل حفارهاي دريايي در نواحيي با خطر متوسط حفارها
ميباشد، معايبي در بسياري از انواع قايقها دارد. کرئوزوت به ميزان
قابل توجهي به وزن بدنه قايق اضافه ميکند ...
