|
شستشوي پنبه با سلولازها، پكتيازها و پروتئازها
چكيده
ممكن است بين 4 تا 12% از وزن پنبه، ناخالصيهايي به شكل واكسها،
پروتئينها، پكتنها، خاكستر و مواد شبه سلانئوزها همچون پيگمنتها،
هميسلولزها و شكرهاي احيا شده باشند. اين ناخالصيها بوسيله شستشو از
روي پارچه زدوده ميشوند چون طبيعت آبگريز بودن آنها تاثير منفي بر روي
بالا بردن خاصيتمرطوب گشتگي و قدرت جذب پارچه ميگذارد. در اين مقاله،
پكتياز، پروتئاز و سلولاز به صورت تركيبات متفاوت و براي زمانهاي
متفاوت عمليات، هم در حمامهاي شامل يك آنزيم و يا تركيبات متفاوت
آنزيم به منظور ارزيابي تاثير اين آنزيمها بر روي قابليت مرطوب گشتگي
وجذب در پارچههاي 100% پنبهاي، مورد استفاده قرار گرفت. در پايان
شستشوهاي قليائي و آنزيمي خواص مرطوب شدگيو قدرت جذب پوشاك تحت عناوين
قابليت مرطوب شدگيCIE*L، مقادير WI و آناليزهاي پكتين توسط رنگرزي
Ruthenium Red، مورد ارزيابي قرار گرفته است. علاوه بر اين، اثرات
كاربرد بيوشستو بر روي سفيد گري و رنگرزي نيز بررسي شده است. در پايان
آزمايشهاي ارزيابي و سنجش انجام پذيرفته و مشخص شد كه براي تحصيل
قابليت مرطوب شدگيو قدرت جذب كافي، سلولاز+ پكتياز و سلولاز+
پكتياز+ پروتئاز از ساير تركيبات آنزيمي نتايج بهتري را در بر دارند.
مقدمه
ليف پنبه يك سلول بيولوژيكي منفرد با ساختار چند لايه است. اين لايهها
از نظر ساختاري و شيمايي متفاوتند و تقريباً 10% از وزنشان شامل مواد
غير سلولزي همچوب ليپيدها، واكسها، مواد پكتيكي، اسيدهاي آلي، مواد
پروتئيني/ نيتروژني و ديگر تركيبات ناشناختهاي است كه درون لايه سطحي
ليف وجود دارند [7,9-12]. اين مواد غير سلولزي باعث ايجاد يك سد فيزيكي
آبگريز ميشوند و ليف را از محيط جدا ميكنند، چرا كه اين مواد باعث
پديد آمدن شرايط روغني در حين پروسه ريسندگي شده و بر روي افزايش قدرت
جذب و مرطوب شدگيپارچه تاثير ميگذارند...
جداسازي معمول صنعتي اين ناخالصيها به راحتي توسط واكنش پارچه با
هيدروكسيد سديم اجرا ميشود. گرچه شستشوي قليايي شيوه موثري است و قيمت
هيدروكسيد سديم نيز پايين است، ولي اين فرآيند بعنوان پروسهاي هزينه
بر بشمار ميآيد، چرا كه مصرف آب و انرژي و فرآوردههاي نساجي در اين
فرآيند بالا است. همچنين اين فرآيند، پتانسيل خطرآفرين و جدي در زمينه
آلودگي محيط زيست و تقليل منابع طبيعي دارد. ميزان PH زياد و دماي مورد
نياز براي شستشوي قليايي ممكن است باعث آسيب ديدن بسياري از الياف شود
...
مطالعات زيادي براي بررسي و مطالعه اثرات آنزيمها در شستشوي پنبه
انجام شده است. چنين كارهايي شامل استفاده تنها از يك نوع َآنزيم و يا
تركيب پروتئازها، پكتيازها، ليپازها و سلولزها ميباشد. تاثير
پروتئازهاي مختلف بر روي بيوشستشو بواسطه استفاده پارچههاي جوشيده شده
در آب 100C0 توسط Hsieh و Cram [6]، تعيين شد...
اين پروژه با شستشوي مستقيم پارچههاي پنبهاي با پروتئازها گسترش
يافت. بر اين اساس، مشخص شد كه نتايج قابليت مرطوب شدگيكسب شده بعد از
هر دو مطالعه كاملاً شبيه ميباشند؛ علاوه بر اين، محققين به اين نتيجه
رسيدند كه خواص مشابه مرطوب شدگيرا ميتوان با استفاده از مقدار كمتر
انژي در مقايسه با استفاده پارچههاي از قبل بعمل آمده در آب 100C0 ،
كسب كرد [12]. Hartzellو Durrant تاثير هم زدن در شستشوي با استفاده از
پكتيناز را مطالعه كرده و به اين نتيجه رسيدند كه هم زدن در حين شستشو
باعث بهبود قدرت جذب پارچه مي شود [5]. تاثيرات عمليات پكتيناز و
سلولاز بر روي خواص سطحي توسط Li&Hardin بررسي شد[15] و رابطه ميان
تصوير، قدرت جذب و خواص سطحي پارچه شسته شده با مواد بيو، توضيح داده
شد....
مواد و روشها
سه نوع پارچه از قبل بمل آمده متفاوت (با وزن 156
gr/m2 ) در اين تحقيق مورد استفاده قرا گرفت كه شامل پارچههاي 100%
پنبهاي با طرح تافته و شسته نشده بوده و تراكم تار و پود، 24 در هر
سانتيمتر را در بر داشت...
بحث و نتايج
خواص قابليت مرطوب شدگي و قدرت
جذب
از نظر آماري از طريق آناليز
واريانس اينگونه استنباط شد كه نوع تركيب، نوع پارچه و زمان واكنش
داراي تاثير بر روي خواص تر شوندگي نمونههاي شسشته شده با مواد بيويي
ميباشد ...
شاخص سفيدي و مقاديرCIE*L
با توجه به اين ديدگاه، مقادير شاخص سفيدي
(stephensen) پارچه
اندازه گيري شد كه اگر چه زدودن پيگنمتهاي طبيعي از ليف پنبه در حين
مرحله سفيد گري حاصل ميشود، مقداري از آنها ميتوانند در پروسه شستشو
نيز برطرف شوند،...
تاثير شستشوي آنزيمي و قليايي بر
روي خواص رنگرزي و سفيدگري پارچههاي شسته شده
در پايان، همانگونه كه از شكل 5 ميتوان مشاهده كرد، بر اساس
اندازگيريهايي اسپكتروفوتومتريك اين نكته مشخص شد كه نوع تركيبات
آنزيمي بر روي مقادير
WI پارچههاي شسته شده بعد از سفيدگري تاثيري را بجاي نخواهد گذاشت...
نتيجه گيري
در تمام آزمايشهاي ارزيابي و آناليزهاي آماري، مشخص شد كه تفاوت آماري
ميان نتايج آزمايش ارزيابي به دست آمده از پارچه
C,B وجود ندارد.
بنابراين براي جلوگيري از مصرف اضافي آب و انرژي، آهارگيري پارچه به
تنهايي براي فرآيند شستشوي مفيد كافي است...
 |
