|
خوردگي در صنعت اتومبيل
پديده
خوردگي در چند سال اخير به يكي از موضوعات مورد توجه سازندگان اتومبيل
در سرتاسر جهان تبديل شده است. استفاده از مواد شيميايي ضد يخ در
آمريكاي شمالي از اواسط دهه 1950 ميلادي (مرجع 1) ده برابر شده است و
مهمترين خوردگي قاب بدنه در «نوار نمكي» (شكل 1) بوقوع پيوسته است.
ساير فاكتورهاي زيست محيطي شامل آلودگي هوا در نواحي صنعتي، قراگيري در
معرض محيطهاي دريايي در مناطق ساحلي، رسوب اسيد (PH
پايين) و شيوههاي كنترل گرد و خاك در جادههاي روستايي و موارد نظير
آن در امر افزايش خوردگي بدنه اتومبيل و ساير اجزاء مشاركت دارند...
صنعت
اتومبيل مسئول
رسيدگي به مشكل ناشي از خوردگي به شيوههاي متعددي است كه شامل استفاده
از مواد مقاوم در برابر خوردگي، سيستمهاي رنگ بهبود يافته و شيوههاي
طراحي بهتر ميشود. اين مقاله مطالبي را در مورد استفاده از ورقههاي
استيل از پيش پوشش داده شده، سيستمهاي رنگ و روشهاي بمارگيري و
استفاده از مواد جديد مقاوم در برابر خوردگي براي مبارزه با اين معضل
مورد بحث و بررسي قرار ميدهد...
اشكال خوردگي
در
اتومبيل اشكال گوناگون از خوردگي ايجاد ميشود. مهمترين خوردگيها شامل
خوردگي عمومي (كلي) يا يكنواخت، خوردگي شكافي (درزمانند)، خوردگي
گالوانيك، خوردگي ضمادي
(poultice) و
خوردگي سوراخي ميشود. ساير اشكال خوردگي شامل دروني (در داخلي) –
بيرون، خوردگي بيروني- داخل، خوردگي پوسته پوسته (مشابه خوردگي بيروني-
داخل ) است. اما اين ضايعه معمولاً در اتصالات و شكافهايي رخ ميدهد
كه آلودگي و رطوبت با هم تركيب شده باشند، خوردگي صابوني، خوردگي
لايهاي شدگي كاتوديك و خوردگي رشتهاي (باريك) نيز از جمله موارد
بشمار ميآيند...
خوردگي
يكنواخت: اين
خوردگي در تمام سطح يك قطعه كه در معرض عوامل خوردگي قرار گرفته رخ
داده و به شيوه لايه نازكي انتشار مييابد. به دليل نوع حمله يكنواخت
اين خوردگي كمترين و كوچكترين نوع خوردگي بشمار ميآيد كه به اتومبيل
آسيب ميزند...
خوردگي
شكافي: (شكل 2)
اين خوردگي شكل شديد حمله موضعي است كه معمولاً با ايجاد بستههاي
كوچكي از الكتروليت ساكن همراه است كه ميتواند در سوراخها (منفذها)،
اتصالات يا زير لولاها تشكيل شود. شدت حمله در اين نوع خوردگي سريع
است و ميتواند در هر جاي از بدنه ماشين كه داراي نقص و عيب باشد رخ
دهد...
خوردگي گالوانيك
اين نوع خوردگي از تماس ميان دو فلز غير
مشابه در حضور الكتروليت ناشي ميشود. فلز فلاتر يا آلياژ آند كوپل
ميشود و ممكن است در معرض حمله سريع قرار گيرد. اين نوع خوردگي كاربرد
اتومبيل را براي آلياژهاي آلومينيمومي محدود ميكند چرا كه آلومينيم در
تماس با استيل، دچار ضايعه خوردگي ميشود...
خوردگي
poultice (ضمادي)
اين خوردگي در حقيقت شكلي از خوردگي ميباشد
كه بصورت شكاف يا درز است و بواسطه رسوب و ته نشين شدن گل و آشغالهاي
موجود در جاده زير سپرهاي ماشين روي ميدهد. اين رسوبات حاوي مواد
خورندهاي همچون نمك جاده هستند كه در تماس با بدنه ماشين قرار گرفته و
حركت سيال را كند يا متوقف ميكنند...
خوردگي سوراخي
مشابه
خوردگي شكافي
(crevice) است كه در آن حمله بصورت موضعي و معمولا در نواحي داراي pH
پايين كه در آن اكسيژن ضعيف شده اما نسبتاً داراي غلظت بالاي كلريدها
است اتفاق ميافتد...
در اواخر دهه 1950 ميلادي، اتومبيل سازان به
چالش فزآينده خوردگي بدنه اتومبيل واكنش نشان داده و بدين طريق
ورقههاي فولادي پيش پوشيده شده، بويژه فولادهاي گالوانيزه (با پوشش
روي) را عرضه نمودند...
صنعت اتومبيل همچنين ساير انواع پوششها را
به كار گرفته است. اين پوششها شامل آلياژهاي روي – آلومينيم و روي –
آهن، آلومينيم، قلع و آلياژ سرب- قلع ميباشند، علاوه بر اين پوششهاي
كامپوزيتي نيز تحت توسعه قرار گرفتهاند چرا كه مقاومت بهتري را نسبت
به خوردگي در تستهاي آزمايشگاهي فلز با پوشش روي ارائه كردهاند...
فولاد گالوانيزه يكطرفه از طريق تكنيك غوطه
وري و يا الكتروگالوانيزه توليد ميشود. سطوح پوشيده شده با روي داخل
قاب بدنه ماشين براي جلوگيري از خوردگي دروني ماشين است. فولاد
گالوانيزه يكطرفه معمولاً براي كاپوت، درها و پانلهاي چهار تايي
استفاده ميشود...
فولاد گالوانيزه دوطرفه از پوشش روي خالص در
هر دو طرف ورقهاي فولادي در كاربردهايي نظير كف ماشين، توپي چرخها و
سطوح داخلي و خارجي (مثل پانلهاي داخلي درب و كامپوزيتهاي سازهاي)
استفاده ميكند...
فولاد
گالوانيزه شده با غوطهوري داغ
(hop-dip
galvanized)
اين فولاد وسيعترين استفاده را در صنعت
اتومبيل دارد. اين فولاد حفاظت در برابر خوردگي را بطور موثر براي فلز
بوجود ميآورد و از ساير فولادهاي پوشش داده شده با ساير روشها
اقتصاديتر است...
ساير فولادهاي پوششي
فولادهاي پوششي با آلومينيم محتوي 8 تا 12% سيليس
(Si) در پوشش توسط
خودروسازان براي كابردهايي شامل مقاومت به خوردگي دماي بالا همچون
سيستم اگزوز، سپرهاي داغ و قسمتهاي زير اگزوز، استفاده ميشوند...
سيستمهاي رنگ
وظيفه اوليه و مقدماتي رنگ خودرو فراهم كردن
لايه محافظتي در برابر مواد محيطي خورنده اتومبيل است. اين عمليات از
طريق استفاده از سيستم رنگ حاوي پوشش معكوس، بيش از يك پوشش اوليه، و
لايه فوقاني رنگ انجام ميشود...
آماده سازي سطح
تميز كردن فلز، آماده سازي سطح براي رنگ
آميزي با تميز كردن فلز شروع ميشود. تميز كردن معمولاً شامل استفاده
از تميز كنندههاي قليايي و يك يا چند مورد آبكشي براي رفع كثيفي و
آلودگيهايي همچون روغن به جا مانده از عمليات استامپ زني، كه ميتواند
چسبندگي مواد لايه پوشش را محدود كند، خواهد بود...
سپس پوشش تبديل فسفات براي فلز تميز از طريق
پاشيدن يا غوطهوري اعمال ميشود. مراتب اين فرآيند شامل كاربرد
محلول فسفات بر روي فلز، شستشوي آب سرد و شستشوي اسيد كروميك براي
درزگيري كردن پوششهاي اصلاحي و افزايش مقاومت خوردگي ميباشند...
آستر (بتونه)
آسترها در پانلهاي بدنه اتومبيل براي افزايش
مقاومت خوردگي، دادن ظاهر سطحي بهتر براي پانل تكميل شده و فراهم كردن
سطح چسبنده براي پوششهاي آلي نهايي استفاده ميشوند...
الكترو پوشش در حقيقت استفاده از آستر با روش
الكترو رسوب (رسوب الكتريكي) است. رسوب الكتريكي روش غالب مرتبط با
استفاده از آستر براي خودروسازان در سرتاسرجهان است...
لايه فوقاني
لايه فوقاني آلي رنگ شده در اتومبيل فراهم
كننده مانع اضافي در برابر عوامل بيروني و همچنين دادن ظاهر مناسب به
قطعه است...
خوردگي در ساير سيستمهاي اتومبيل
اين مقاله عمدتاً با مسائل خوردگي براي مواد
بدنه اتومبيل سرو كار دارد. اين بخش در مورد ساير نواحي اتومبيل كه در
معرض خوردگي هستند بحث خواهد كرد. اين قسمت خوردگي زير بدنه و زير
اگزوز ساير قسمتهاي حياتي خودرو همچون سيستمهاي سوخت را تحت تاثير
قرار ميدهد...
آزمايش خوردگي
صنعت خودرو سازي از روشهاي آزمايشگاهي
خوردگي استفاده ميكند. به عنوان مثال تست اسپري نمك و تست آزمايشگاهي
الكتروشيميايي كه اغلب از توسعه و ارزيابي مواد جديد استفاده ميشود...
|
