|
صدمات شديد
در بين بازيكنان فوتبال
فاكتورهاي مهم و تاثيرگذار
اهداف اين بررسي، تجزيه و تحليل فاكتورهاي مرتبط با صدمات شديد
بازيكنان فوتبال در سنين مختلف(14 تا 42 سال) و در سطوح مختلف از نظر
مهارت(تيمهاي محلي تا تيمهاي رده اول ليگ) ميباشد. در جمهوري چكسلواكي
تحقيقي بر روي 398 بازيكن براي مدت يكسال انجام پذيرفت كه در آن 686
مورد صدمه ثبت شده است. از اين تعداد، 113(5/16%) جراحات شديدي را
متحمل شدند. پرونده كامل پزشكي براي 97 نفر(86%) از اشخاصي كه جراحات
شديدي متحمل شده بودند تشكيل گرديد كه همراه با جزئيات مربوطه ميبود.
ضربه منجر به جرح علت 5/81% از صدمات بوده و بكارگيري نيرو بيش از حد
توان نيز علت 5/18% از صدمات بوده است. اين آمار براي پيچ خوردن
مفاصل(30%)، همراه با شكستگي(16%)، كشيدگي عضلات(15%)، از هم گسيختگي
رباطها يا ليگامنت(12%)، پارگي مينيسك و كوفتگي(8%) ميباشد. شايعترين
صدمات ناشي از ضربه به زانو ميباشد(29%) كه معمولا همراه با صدمه به
قوزك پا(19%) و ستون فقرات(9%) است. بيشتر صدمات به هنگام بازي بوجود
ميآيند(59%) تا به هنگام تمرين. 24% از بازيكنان مجروح قبلا از صدمات
در همان قسمت از بدن رنج ديدهاند. 46% از صدمات بر اثر تماس مستقيم با
ديگر بازيكنان و 54% از صدمات بدون تماس حاصل شده است. 31% از صدمات
شديد بواسطه انجام فول يا خطا بوسيله بازيكن مقابل حاصل گرديده است. از
نتايج اين آمار و آناليز صدمات وارد شده به قسمتهاي خاص بدن، فاكتورهاي
زير بعنوان عوامل تاثيرگذار بر صدمات شديد تعيين گرديده است: 1)
فاكتورهاي شخصي(دروني): سن بازيكن، صدمات قبلي، عدم پايداري و مقاومت
مفاصل، غيرطبيعي بودن ستون فقرات، شرايط فيزيكي ضعيف، مهارتهاي فوتبالي
ضعيف، يا مداواي و بهبودي ناكافي. 2) فاكتورهاي محيطي(خارجي): داشتن
فعاليت بيش از اندازه و خارج از ظرفيت به هنگام بازي يا تمرين، ميزان و
كيفيت تمرين، بازي با توجه به شرايط زمين، ابزار(پوشيدن وسايل محافظتكننده
ساق پا در برابر ضربه) و عدم رعايت قوانين جاري بازي(بازي با خطا)...
مقدمه
بسياري از مطالعاتي كه انجام پذيرفته و يا در حال انجام ميباشند صدمات
وارده به بازيكنان در بازي فوتبال و خطرات مرتبط با آن را مورد بررسي
قرار ميدهند. اين مطالعات يافتههاي زيادي داشتهاند. دليل اين امر در
وهله اول بواسطه روشهاي مختلف استفاده شده توسط آنها ميباشد. ظوابطي
كه براي تشريح شدت صدمه در اينگونه مطالعات بكار رفته شده است، بندرت
با هم مطابقت دارند. جزئيات صدمات شديد يا بر مبناي گزارشات موردي
وقايع مهلك بوده است يا آنكه براساس صدمات وارده به بخشهاي خاصي از بدن
نظير زانو، قوزك پا، كفل و ستون فقرات گردن گزارش شده است. البته
تحقيقات اندكي در خصوص بروز صدمات در بازيكنان فوتبال برحسب سنين مختلف
و سطوح مختلف مهارتي انتشار يافته است. اهداف تحقيق جاري آناليز صدمات
حاد و صدمات مربوط به استفاده بيش از حد از اعضاي بدن ميباشد كه براي
بازيكنان فوتبال در سنين مختلف و در سطوح گوناگون مهارتي(از تميهاي
محلي جوان تا تيمهاي حرفهاي بزرگسال) روي داده است. همچنين هدف ديگر
از اين تحقيق بررسي فاكتورهاي دروني و بيروني تاثيرگذار بر اين صدمات
با استفاده از متدولوژي استاندارد شده ميباشد...
روشها
و مواد
پس از انجام آزمايشات مقدماتي، كليه تيمها بصورت هفتگي تحت مراقبت
پزشكي قرار داشته و مستندات پزشكي هر يك از بازيكنان شامل صدمات و
ناراحتيهاي آنها ثبت ميشود. پس از گذشت يكسال، از كليه بازيكناني كه
دچار صدمهديدگي شدهاند درخواست ميشود تا به يك جراح ارتوپدي(JC)
مراجعه نمايند. پزشك ارتوپد نيز به نوبه خود يكسري از آزمايشات باليني
را بر روي بازيكنان انجام داده و تاريخچه پزشكي آنها را ثبت مينمايد.
كليه بازيكنان به يك پرسشنامه خاص در خصوص پيامدهاي و مسايل مرتبط با
آسيبديدگي خود(مثل، آموزش، بازي، برخورد) پاسخ دادهاند. مداواي صدمات
وارد شده به بازيكنان توسط دكترهايي كه در اين بررسي مشاركت داشتهاند
صورت نميپذيرد.
تعريف آسيب ديدگي شديد
تعاريف گستردهاي براي شدت آسيبديدگي وجود دارد. در بررسي جاري، دستهبنديي
كه براساس طول دوره ناتواني ميباشد مورد استفاده قرار گرفته است.
مشابه چنين روشي توسط اشخاص گوناگون بكار گرفته شده است(12، 33، 2، 17،
38، 40).
براساس اين دستهبندي، صدمات اصلي يا شديدي كه در فوتبال بوجودآمده،
بدون توجه به پيامدهاي آن و براساس مشاركت بازيكنان در بازيهاي اصلي يا
تمريني، تعريف شده است. چنين صدماتي همراه با مواردي نظير شكوههاي
بازيكنان از صدماتي كه بيش از 4 هفته از وقوع آنها گذشته، غيبت از بازي
براي 4 هفته يا بيشتر، همراه با صدمه جدي به سيستم ماهيچهاي – اسكلتي،
كه همان شكستگي يا در رفتگي مفاصل ميباشد، بعلاوه صدمات جدي به سيستم
احشايي يا درون شكمي ميباشد...
تعريف آسيب ديدگي شديد
تعاريف گستردهاي براي شدت
آسيبديدگي وجود دارد. در بررسي جاري، دستهبنديي كه براساس طول دوره
ناتواني ميباشد مورد استفاده قرار گرفته است...
تنها ميزان اندكي از مطالعات
مشخصي كه در آن محققين، حوادث فوتبال را براساس سطوح مختلف مهارتي مورد
ارزيابي قرار دادهاند وجود دارد. معمولا در مطالعات صدمات جدي به
همراه صدمات معموليتر در يك گروه جاي گرفته ولي در مطالعه جاري صدمات
شديد بصورت مجزا مورد بررسي قرار گرفتهاند...
نوع صدمات وارده شديد به بدن
همراه با سن تغيير مييابد. با افزايش سن ميزان صدمات شديد نظير پارگي
رباطها يا مينيسك نيز بيشتر ميشود. اين امر با گزارشات قبلي منطبق
است. در مطالعه جاري مشكلاتي نظير ستون فقرات، پيچخوردگي مفاصل و
كوفتگي در بين جوانترين بازيكنان(14 تا 16 سال سن) شايع ميباشد. آنها
دريافتهاند كه در بخشهاي خاص بدن(قوزك پا، ساق پا، كشاله ران)، داشتن
صدمه قبلي ميتواند يك عامل تعيينكننده در به وجود آمدن صدمات شديد
بعدي باشد...
در مطالعه جاري، برخي از صدمات
مربوط به بازي داخل سالن در مقابل فوتبال بيروني ميبود. چند مورد از
آسيبها نيز بواسطه چمن مصنوعي بوده است. مقايسه اين يافتهها با ديگر
موارد مطالعاتي قبل مشكل ميباشد، چرا كه در مطالعه جاري موارد
مقايسهاي بين فوتبال داخل سالني و فوتبال بر روي چمن مصنوعي درج
نگرديده است...
برخي از مطالعات نشان داده است كه
تكرار و شدت آسيبديدگي – مخصوصا زانو و قوزك پا – مرتبط با خصيصههاي
اصطكاكي سطح زمين بازي بعلاوه كفش بوده است...
صدمات به زانو
اغلب
صدمات جدي، كه معمولا صدمات ACL و پارگي
مينيسك ميباشند، معرف 45% از آسيبديدگيهاي شديد به زانو بودند...
اكثريت مواردي كه داراي صدمات
كمتري بودند(پارگيهاي جزئي رباطهاي مجاور، پيچخوردگيهاي زانو و كوفتگي
زانو) را آسيبهاي غيربرخوردي تشكيل ميدادند كه بيشتر بواسطه خطاهاي
تاكتيكي بوجود ميآمدند كه خود نتيجه استفاده بيش از حد از توان يا
بواسطه سطح ضعيف زمين ميبود...
بنابراين ميتوان نتيجهگيري نمود
كه صدمات قبلي به زانو و بيثباتي آن زمينه را براي صدمه ديدگيهاي شديد
زانوي بازيكنان در آينده مهيا مينمايد...
آسيبديدگيهاي قوزك پا
صدمات شديد به قوزك پا جزء دومين
آسيبديدگيهاي مكرر ثبت شده بشمار ميآمد. اين صدمات غالبا نتيجه
برخورد بدني بودهاند، مثل خطا در بازي كه بيشتر منجر به بروز انحناي
معكوس كف پا ميگردد...
آسيبهاي ستون فقرات
در مطالعه جاري، مشكلات ستون
فقرات 2/9% از تمامي آسيبديدگيهاي سخت را شامل ميشود. هيچگونه
شكستگي و دررفتگي در اين مطالعه مشاهده نگرديد. نادر بودن اين موارد
بوسيله بررسيهاي قبلي نيز تاييد شده بود...
آسيبديدگيهاي دست
صدمات دست معمولا بواسطه تماس
بدني و خطا در بازي يا آسيبهاي وارده به دست دروازهبانان بصورت مستقيم
يا غيرمستقيم ميباشد. مطالعات قبلي عنوان داشتهاند كه دروازهبانان
در مقايسه با ديگر بازيكنان در معرض خطر بزرگ صدمهديدگي دست قرار
دارند...
صدمه به كشاله ران
مشكلات مزمن كشاله ران معمولا
مرتبط با تاندون يا پارگي جزئي بخشهاي مختلف بدن از نظر آناتومي
ميباشد. در تحقيق جاري، صدمات مربوط به تاندون يا پارگي جزئي اغلب در
محل ماهيچههاي مجاور روي داده است. فاكتورهاي اصلي كه منجر به صدمه به
كشاله ران ميشوند بظاهر استفاده بيش از حد از توان و نيرو به هنگام
دروههاي طولاني رقابت و تمرين و عدم بازپروري يا توانبخشي مناسب پس از
بروز صدمه قبلي بوده است...
آسيب ديدگي ران
صدمات ران معرف يكي از شايعترين
آسيبديدگيهاي فوتبال مخصوصا در بين بازيكنان جوان ميباشد. نه تنها
كوفتگي بلكه پارگيهاي جزئي ماهيچه نرمه سهسر ميتواند در نتيجه ضربه
به ماهيچه منقبض حاصل گردد، مانند وقتي كه زانوي بازيكني به ران
بازيكن ديگري برخورد ميكند...
آسيب ديدگي شانه
در اين مطالعه، اغلب صدمات شانه
مربوط به بروز خطا در بازي بوده است. آسيبديدگيهاي غيرمستقيم و
غيربرخوردي شامل افتادن بر روي قسمت فوقاني بدن بوده و بيشتر بواسطه
خطاهاي بازيكنان يا عدم وضعيت مناسب بدني و شرايط بد زمين بازي حاصل
ميگردد...
آسيب ديدگي ساق پا
آسيبديدگيهاي برخوردي شديد ساقه
پا معمولا ناشي از خطا در بازي ميباشد، و بدين دليل ابزار محافظت از
ساق پا جزء اساسيترين وسايل ميباشند...
آسيبديدگيهاي پا
در مطالعه جاري، دو مورد
صدمهديدگي و استفاده بيش از حد از توان ثبت شده است. هر دوي اين
آسيبها بواسطه بروز خطا بوده و موجب شكستگيهاي ناشي از فشار گرديده
بود...
آسيبديدگيهاي سر
دو مورد آسيبديدگي سر كه در اين
تحقيق ثبت گرديد ناشي از بروز خطا در بازي بوده است. ما هيچگونه صدمه
شديد مغزي كه همراه با بيهوشي باشد را ثبت نكردهايم...

|