رهنمودهاي محيطي، سلامتي و ايمني در خصوص انتقال و توزيع نيروي برق
مقدمه
رهنمودهاي محيطي، سلامتي و ايمني (EHS) به عنوان مستندات فني
بشمار ميآيند كه داراي مثال هاي عموميو خاص صنعتي در زمينه
عمليات صنعتي بين المللي متناسب (GIIP) ميباشند. به هنگاميكه يك
يا چند عضو گروه بانك جهاني دريك پروژه درگير ميشوند، رهنمودهاي
EHS به عنوان خط مشي ها، سياست ها و استانداردهاي مطلوب مدنظر قرار
خواهند گرفت. اين رهنمودهاي صنعتي به گونهاي طراحي گرديدهاند تا
بتوان آنها را همراه با رهنمودهاي عموميكاربردي، كه راهنماي قابل
توجهي را براي كاربران عموميدر كليه بخشهاي صنعتي فراهم
ميآورند، مورد استفاده قرار داد. براي پروژه هاي پيچيده تر
استفاده از رهنمودهاي صنعتي پيچيدهتر ممكن است الزاميباشد. ليست
كامل رهنمودهاي صنعتي را ميتوان در وب سايت اينترنتي به آدرس ذيل
يافت:
www.ifc.org/ifcext/enviro.nsf/Content/EnvironmentalGuidelines
رهنمودهاي EHS شامل دستورات سطح عملكردي و برآوردهايي ميباشند كه
به طوركلي آنها را ميتوان در تأسيسات جديد و با بهره گيري از
تكنولوژي موجود با هزينه منطقي بكار گرفت. كاربرد رهنمودهاي EHS
براي تسهيلات موجود ممكن است شامل تأسيس اهداف خاص مربوط به يك
ناحيه كاري يا يك سايت باشد و در بردارنده يك جدول زماني متناسب
براي حاصل آوردن اهداف مربوطه خواهد بود.
كاربرد رهنمودهاي EHS را بايد بر مبناي خطرات و ريسك هاي مشخص شده
براي هريك از پروژه ها و بر مبناي نتايج ارزيابي محيطي به صورت
اختصاصي و منطبق با محيط خاص مد نظر قرار داد، مواردي كه متغييرهاي
يك سايت نظير بافت كشور ميزبان، ظرفيت و مشابهت هاي محيطي و ديگر
فاكتورهاي مربوط به پروژه را در نظر ميگيرد. كاربرد توصيه هاي فني
خاص نيز ميبايست بر مبناي گزينه هاي تخصصي و استفاده از پرسنل
خبره، متخصص و با تجربه باشد.
به هنگاميكه قواعد و مقررات كشور ميزبان متفاوت از سطوح و
برآوردهاي عرضه شده در رهنمودهاي EHS باشد، پروژه ها قواعدي را
مدنظر قرار ميدهند كه سخت گير تر و كاراتر باشند. در صورتي كه
قواعد كشور خاص داراي سخت گيري كمتري با رهنمودهاي EHS باشد، با
توجه به وضعيت يك پروژه خاص، لازم است تا پروسه توجيه پذيري بصورت
كامل و با توجه به جزئيات مربوطه همراه با جايگزينهاي آن براي
ارزيابي محيطي منطقه خاص مدنظر قرار گيرد. چنين توجيهي ميبايست
نشان دهنده اين حقيقت باشد كه انتخاب هريك از عملكردهاي جايگزين
دربردارنده مضامين محافظتي از نقطه نظر بهداشت و سلامت انسان و
محيط زيست خواهد بود.
تأثيرات
خاص صنعتي و مديريت
بخش ذيل خلاصه اي از مسائل EHS مرتبط با انتقال و توزيع نيروي برق
كه به هنگام فازهاي ساخت و عمليات يك واحد تأسيساتي رخ ميدهد را
دربردارد و علاوه بر اين توصيه هايي در زمينه مديريت آنها نيز عرضه
خواهد شد. توصيههاي اضافه براي مديريت مسائل محيطي در طي فازهاي
ساخت و از مدار
مسائل
محيطي
مسائل مربوط به محيط زيست در طي فاز ساخت پروژه هاي انتقال و
توزيع نيرو كه در ارتباط با بخش صنعتي ميباشد شامل موارد ذيل
هستند:
دگرگوني هاي مربوط به زمين و نواحي زيستي
ساخت و حفظ و نگهداري خط انتقال برق، مخصوصاً خطوطي كه از نواحي
جنگلي عبور ميكنند، ممكن است سبب تغيير و دگرگوني و همچنين تخريب
وضعيت خاك و منطقه مورد استفاده شوند، اين موارد شامل تأثيرات بر
روي گونه هاي پرندگان و افزايش خطر آتش سوزي جنگلي نيز خواهند بود.
ايجاد حق عبور
فعاليت هاي مربوط به ساخت حق عبور ممكن است باعث ايجاد تغيير و
تحولاتي در ناحيه شود، كه منوط به ويژگي هاي پوشش گياهي منطقه،
خصيصه هاي توپوگرافي و بلندي نصب خطوط انتقال برق ميباشد. مثال
هايي از تغيير منطقه اي كه ناشي از اين فعاليت ها ميباشد شامل
چندپارگي زيستگاه هاي جنگلي، از دست رفتن زيستگاه حيات وحش، شامل
آشيانه، به وجود آوردن گونه هاي گياهي هجوميغير بوميو همچنين
بروز اختلالات و آشفتگي هاي بصري و صوتي به واسطه حضور ادوات و
ماشين آلات، كارگران ساخت و ساز، برج هاي انتقال نيرو و ادوات
مرتبط ميباشد.
آتش سوزي هاي جنگلي
در صورتي که معبر مرتبط با خطوط نيرو به صورت کنترل نشده باقي
ماند و يا بوته هاي بريده شده ناشي از انجام روال حفظ و نگهداري در
کنار معابر باقي مانده باشد، ممکن است سبب بروز آتش سوزي شود.
برخورد مرغان هوايي وخفاش ها و احتمال کشته شدن به وسيله برق
ترکيبي از پارامترهايي نظير بلندي برج هاي انتقال نيرو و تيرهاي
توزيع و همچنين الکتريسته انتقال يافته به وسيله اين تيرها و خطوط
توزيع ممکن است سبب ايجاد خطرات مرگ آور براي پرندگان يا خفاشان به
واسطه برخورد وکشته شدن از طريق برق گرفتگي شود.
تغيير زيستگاه آبزيان
خطوط انتقال و توزيع نيرو و همچنين راه هاي دسترسي و تسهيلات
مرتبط با آن، ممکن است نيازمند ساخت يک کريدور آبي در امتداد محل
زيست آبزيان باشد که اين امر ميتواند باعث وجود اغتشاشات و آشفتگي
هايي در بستر رودخانه و تالاب ها گردد و بر اين مبنا سبب حذف پوشش
گياهي بستر رودخانه خواهد شد.
تغيير در زيستگاههاي دريايي
انتقال در امتداد خط اقيانوسي ممکن است نيازمند استفاده از کابل
هاي انتقال زيردريايي بر روي کف اقيانوس باشد. کابل هاي زيرزميني
نيز در برخي از مواقع جهت انتقال نيروي داراي ولتاژ بالا در ابتداي
خط ممتد طولاني آب به سمت جزيره ها و ديگر موقعيت هايي که از طريق
تکنيک هاي متعارف دسترسي بدانها امکان پذير نباشد به کار گرفته
ميشوند.
فيلدهاي الکتريکي و مغناطيسي
فيلدهاي الکتريکي و مغناطيسي(EMF) در حقيقت جزء خطوط غير آشکار
نيروهاي انتشار يافته به وسيله ادوات الکتريکي اطراف (نظير خطوط
برق و ادوات الکتريکي) ميباشند. فيلدهاي الکتريکي به وسيله ولتاژ
بوجود آمده و قدرت آن با افزايش ولتاژ زياد ميگردد.
مواد خطرناك
مواد خطرناك در اين بخش شامل گازها يا روغن هاي مخصوص عايق (نظير
Polychlorinated Biphenyls (PCB) و sulfur hexafluoride (SF6) و
همچنين سوخت ها همراه با مواد شيميايي يا محصولاتي كه مخصوص محافظت
از چوب جهت تيرهاي اتصال و يا چوب هاي مربوطه ميباشند خواهند بود.
استفاده از آفت كش ها براي محافظت از سبزينه هايي كه در محل عبور
قرار دارند در بخش بالايي مورد بحث و بررسي قرار گرفت.
مواد محافظتي چوب
اكثريت تيرهاي انتقالي چوبي تحت فرآوري مواد محافظتي آفت كش قرار
دارند تا آنكه بتوانند در برابر حشرات، باكتري ها و قارچ ها و
همچنين پوسيدگي ها مقاومت داشته باشند. روال هاي محافظتي كه عمدتاً
براي تيرهاي برق مورد استفاده قرار ميگيرند بر مبناي مضامين
محافظتي مبتني بر روغن نظير استفاده از كروئوزوت، پنتاكلروفلور،
PCP و مس كرومات آرسنات (CCA) ميباشند.
آفت كش ها
استفاده از آفت كش ها را ميبايست برمبناي يك استراتژي مديريت
جامع مبارزه با آفات و برنامه مديريت آفات مستند سازي شده دنبال
نمود. مراحل ذيل را ميبايست در طي طراحي و پياده سازي اين روال
مدنظر قرار داد و بر اين مبنا ميبايست استراتژي هاي مديريتي
مبارزه با آفات جايگزين را نيز در نظر گرفت كه همراه با آفت كش هاي
شيميايي سنتزي به عنوان آخرين گزينه خواهند بود.
بهداشت و ايمني شغلي
اغلب مسايل مربوط به بهداشت وايمني شغلي در طي پروژه هاي ساخت،
عمليات، حفظ و نگهداري و اتمام كار پروژه هاي توزيع نيروي برق براي
غالب تأسيسات و موسسات صنعتي بزرگ مشترك بوده و بر اين مبنا روال
هاي كنترل و ممانعت از آنها به طور كلي در راهنماي EHS بيان شده
است.
كار بر روي تيرها و ديگر سازه هاي بلند
كارگران ممكن است در معرض خطر شغلي و به هنگاميباشند كه در
مناطق مرتفع در طي عمليات ساخت، نگهداري و فعاليت هاي عملياتي ديگر
شركت دارند.
ميدان هاي الكتريكي و مغناطيسي
ميدان هاي الكتريكي و مغناطيسي(EMF) در بخش 1-1 بالا تشريح شده
اند. كارگران دكل هاي برق معمولاً از ريسك بالاتري در زمينه
رويارويي با ميدانهاي جريان الكتريكي و مغناطيسي درمقايسه با
كاركنان عمومي برخوردار ميباشند چرا كه در نزديكي يا مجاورت خطوط
نيروي برق به فعاليت مشغول هستند.
قرارگيري در معرض مواد شيميايي
در اين بخش قرارگيري در معرض مواد شيميايي به هنگام كار به طور
عمده شامل كار با آفت كش ها و مواد شيميايي مربوط بدان كه در زمينه
حفظ و نگهداري حق راه به كار گرفته ميشوند و قرارگيري در معرض PCB
به هنگام كار با اجزاي مختلف الكتريكي همانند مبدل ها مد نظر
ميباشد.
بهداشت و ايمني جامعه
بهداشت و ايمني جامعه در طي روال ساخت و ساز و يا جمع آوري خطوط
انتقال و توزيع برق به عنوان يك امر شايع براي تأسيسات صنعتي بزرگ
مطرح بوده و موارد مربوط بدان در رهنمود كلي EHS ذكر شده است.
برق گرفتگي
چنين خطري به طور مستقيم در ارتباط با خطوط انتقال و توزيع برق
ميباشد و ممكن است بر اثر برق گرفتگي ناشي از تماس مستقيم با
ادوات داراي ولتاژ بالا و يا دست زدن با ادوات گوناگون، همانند
نردبان، كه در تماس با برق ولتاژ بالا ميباشند رخ دهند.
تداخل الكترومغناطيسي
كورونا يا حاله خطوط انتقال اورهد، رسانهها ، و جريان هاي
داراي فركانس بالاي خطوط انتقال اورهد ممكن است باعث بوجود آمدن
نويز راديويي شوند. به طور معمول، غالب مضامين ارائه شده در ارتباط
با حق راه و رسانايي به منظور اطمينان از دريافت نرمال راديويي در
محدوده بيرون از اين چارچوب ميباشد.
سازگاري ديداري
خطوط انتقال و توزيع نيرو براي انتقال انرژي از تأسيسات توليد
برق به جوامع مسکوني مورد نياز ميباشد، اما ممکن است از نظر بصري
يا ديداري چندان خوشايند و مطلوب نواحي مسکوني قرار نگيرند.
نويز و ازون
نويز نوعي وزوز يا توليد صدا ميباشد که غالبا آنرا در اطراف
مبدلها يا ترانسهاي برق فشار قوي که توليد کننده کرونا يا هاله مي
باشند مي توان شنيد. ازون كه گازي بدون رنگ با بوي تند ميباشد،
ممکن است در چنين فضايي توليد شود.
ايمني ناوبري هواپيماها
برجهاي انتقال نيرو، در صورتي که نزديکي فرودگاه يا مناطق عبور
پروازي شناخته شده قرار داشته باشند ميتوانند بر روي ايمني هوايي
به طور مستقيم بواسطه برخورد يا غير مستقيم به واسطه بروز تداخلات
راداري مشکل به وجود آورند.
رهنمودهايي مربوط به تشعشعات و انتشار
بخش انتقال و توزيع برق غالبا سبب تشعشات هوايي و مواد انتشار
يافته قابل توجهي نخواهد شد. به هنگامي که گرد و غبار يا آبراههاي
آلايندهاي بالقوه وجود داشته باشند، عمليات استقرار مي بايست با
توجه به اصول و رهنمود هاي مطرح شده در دستورالعمي کلي EHS انجام
پذيرند
رهنمودهايي در باره بهداشت و ايمني شغلي
عملکردهاي بهداشتي و ايمني شغلي را مي بايست در برابر رهنمودهاي
بين المللي در اين زمينه مورد ارزيابي قرار داد که نمونههايي از
آن عبارتند از: ارزش محدوده آستانه (TLV)، رهنمودهاي در خصوص
قرارگيري در معرض خطرات مختلف شغلي و شاخص هاي قرارگيري در معرض
مواد بيولوژيکي (BEIs) که قواعد آن به وسيله کنفرانس بهداشت صنعتي
دولتي ايالات متحده انتشار يافته است.
نرخهاي حادثه و مرگ و مير
پروژه ها مي بايست به گونه اي باشند تا آنکه تعداد حوادث در بين
کارکنان پروژه به حداقل برسد، شامل پروژههايي که به صورت مستقيم و
يا بصورت عقد قراردهاي مقاطعه کاري با شرکتهاي ديگر منعقد ميشوند.
بر اين مبنا مي بايست سعي شود نرخ حوادث و اتفاقات، مخصوصا حوادثي
که سبب از دست رفتن کار و يا حتي مرگ و مير ميشود، به صفر برسد.