مباحث فني در مورد ساختمان آجري
مواد مقاوم در برابر نفوذ آب
چكيده
اين مبحث فني ملاحظات و راهكارهايي جهت
انتخاب مواد كاربردي در آجركاري ساختمان و تاثير آنها بر مقاومت آن در
برابر نفوذ آب را مورد بحث قرار داده و حداقل وسايل و لوازم توصيه شده
بهمراه ويژگيها و مشخصههاي اجرايي آنها را شرح ميدهد...
لغات
و اصطلاحات مهم :
مهار، آجر، پوشش، ضدزنگ، درزگير، دوغاب سيمان، تير يا آجر سردر، ملاط،
مواد درزگير، نبشيهاي نشيمن، تير اتصال، موانع ضدآب، زهكشي.
مقدمه
اين تئوري فني
دومين تئوري در يك سري تئوريها و نظريههايي است كه ضدآب بودن مصالح
ساختماني آجري را مورد توجه و بررسي قرار داده و راهكارهايي در خصوص
انتخاب مواد و مصالح ساختماني آجري را مهيا ميسازد. ساير تئوريهاي
فني از اين مجموعه، جزئيات و طراحي آجركاري(7)، تكنيكها و مهارتهاي
ساختماني(B7)
و تراكم (D7 و C7) را مورد توجه و بررسي قرار ميدهند...
بيشتر مشخصات
مواد ساختماني شناخته شده و كاربردي براي تعيين مواد ساختماني داراي
كيفيت، مواردي هستند كه توسط
ASTM بينالمللي توسعه يافتهاند(ASTM ). ملزومات مشخصههاي ASTM به
تنهايي قادر به پيشبيني سطوح اجرايي توليدات نخواهند بود، زيرا آنها
علاوه بر اين تحت تاثير عواملي چون طراحي، ريزهكاري و مهارت و طرزكار
را نيز مد نظر قرار ميدهند...
بلوكهاي آجر
انتخاب آجر با كيفيت بسيار حائز اهميت است.
آجرها معمولا براساس رنگ، بافت، سايز و قيمت انتخاب ميشوند. به هر حال
مشخصههايي كه قادرند مقاومت در برابر نفوذ آب را تحت تاثير قرار دهند
نيز ميبايست در نظر گرفته شوند. اين موارد دربرگيرنده پايداري و دوام
و آن دسته از خصوصيات ويژهاي ميباشند كه سازگاري و مطابقت آجر و ملاط
را تحت تاثير قرار ميدهند...
پايداري و دوام
از آنجاييكه بخش خارجي ساختمان در معرض رطوبت
و عناصر طبيعي ميباشد، پايداري و دوام يك فاكتور مهم اوليه بشمار
ميآيد. دوام و پايداري آجركاري ساختمان نه تنها متاثر از پايداري و
دوام تكتك مواد ميباشد، بلكه همچنين متاثر از : سازگاري مواد، چگونگي
طراحي مجموعه، چگونگي كاربرد و نصب مواد و شرايطي است كه بنايي و
ساختمانسازي براساس آن اجرا ميشود...
استانداردهاي آجر
هر نوع آجري كه
اخيرا مورد استفاده قرار ميگيرد براساس استاندارد
ASTM طراحي شده و داراي خصيصههايي جهت مقاومت تصريح شده در كيفيت
فيزيكي آجر ميباشد. رايجترين استانداردهاي آجر به كار برده شده و
همچنين طبقهبندي جهت سختترين و شديدترين كاربريهاي آن عبارتند از :...
ملاط و دوغاب سيمان
انتخاب نوع مناسب ملاط و دوغاب سيمان جهت
استفاده در يك كاربري ويژه حائز اهميت بسيار است. به منظور كاهش نفوذ
آب، عامل مهم اوليه انتخاب يك ملاط و دوغاب سيماني است كه منجر به
كاملترين اتصال و پيوستگي با مصالح ساختماني انتخابي خواهد شد...
ملاط
رايجترين
استاندارد به كار گرفته شده، جهت تعيين ملاطهاي ساختماني،
استاندارد 270
ASTM C ميباشد. 4 نوع ملاط(O , N , S , M) تحت پوشش استاندارد قرار
دارند، اگر چه قواعد ساختماني معمولا نيازمند استفاده از ملاطهاي نوع
S , M يا N ميباشند...
دوغاب سيمان
در بعضي ديوارهاي ساختماني حايل، دوغاب سيمان
براي ساخت يك بند جداري كه ديوارههاي داخلي و خارجي ساختمان را به
يكديگر متصل ميكند، مورد استفاده قرار ميگيرد. بند جداري امروزه، از
عوامل اصلي ايجاد مقاومت در برابر نفوذ آب در ساختار ديوار حايل ميباشد...
سازگاري آجر و ملاط
زمانيكه آب از ميان ديوارهاي آجري عبور
ميكند، اين عمل از ميان شكافهاي بوجود آمده در بين آجر و ملاط در
هنگام نصب و يا از ميان تركهاي ايجاد شده پس از بعمل آوري ملاط، صورت
ميگيرد...
تيرهاي اتصال و مهار
تيرهاي اتصال و مهارها در يك ديوار ساختمان
دو يا چند جدار را به يكديگر متصل ساخته و يا روكار آجري را به يك
تكيهگاه ساختماني متصل ميكنند. تيرهاي اتصال و مهارها مستقيما نفوذ
آب را تحت تاثير قرار نميدهند...
شيارهاي آب : يك شيار خميدگي يا پيچشي در يك
تير اتصال يا مهار است كه كمك ميكند هر نوع رطوبت قبل از اينكه به
داخل جداره ساختمان يا واگشت برسد در امتداد تير اتصال عبور نموده و به
بيرون هدايت شود...
ضدزنگ بودن : خاصيت ضدزنگ معمولا از طريق
پوششهاي فلز روي و يا با استفاده از فولاد ضدزنگ حاصل ميشود. درجه
حفاظت در برابر زنگ زدگي كه براي تيرهاي اتصال و مهار ديوار مورد نياز
است...
پوششهاي فلز روي
153
A يا 123 ASTM A كلاس B (براي اتصالات ورق فلزي و مهارهاي ورق فلزي)
يا oz/ft250/1 (g/m2 458) (براي آرماتور اتصال مفتولهاي اتصال و
مهارهاي مفتولي)...
فولاد ضدزنگ
240 ASTM A
(براي مهارهاي ورق فلزي و اتصالات ورق فلزي)...
كلههاي بنايي
آجر كله بخشي از ساختمان است كه عمود بر
ديوارهاي كه ممكن است براي مرتبط ساختن دو جداره ساختماني استفاده شده
باشد، قرار گرفته است...
موانع ضدآب
موانع ضدآب، لايههايي مستقر در پشت روكشهاي
فلزي هستند، كه به عنوان يك اقدام ثانويه جهت جلوگيري از عبور آب و
مايعات به مواد زيرين مانند پوشش زير كار و ساير اجزاء ديوار كه در
معرض آسيب رطوبت هستند، مورد استفاده قرار ميگيرند...
جدارههاي ورقهاي يا لايهاي
جدارههايي كه بصورت مكانيكي متصل شدهاند،
معمولا نبايد براي مدت زماني طولاني در معرض اشعه ماوراءبنفش رها
شوند، زيرا بدين طريق خراب و فاسد ميشوند و خاصيت ضدآب بودن آنها كاهش
مييابد...
نمد آغشته به آسفالت
يك لايه از نمد آسفالتي شماره (15)، از سوي
قواعد و مقررات كد شده بسياري به عنوان مادهاي مناسب براي موانع
ضدآب، تجويز شده است...
كاغذ ساختماني
كاغذ صنعتي آغشته به آسفالت (عموما با عنوان
«كاغذ ساختماني» شناخته ميشود) داراي تاريخچهاي طولاني به عنوان
جايگزين رايج و ثابت براي نمد آسفالت شماره (15) ميباشد...
لايههاي نازك پليمري
بعضي لايههاي پلاستيكي خميري (پوششهاي
ساختماني) براي استفاده به عنوان موانع ضدآب شناخته و تاييد شدهاند.
اين لايهها ممكن است داراي كيفيتي مشابه به ساير موانع ضدآب باشند...
لايههاي مايع كاربردي
لايههاي مايع اغلب قابليت كاربرد به عنوان
حصارهاي هوا و بخار و بعضي اوقات عايق حرارتي را دارند. اين پوششها در
انواع گوناگون موجود هستند و ممكن است بصورت اسپري، غلتكي و مالهاي به
كار برده شوند...
توليدات محصولات تختهاي
پوششها و ساير توليدات تختهاي كه ذاتا
ضدآب هستند يا داراي سطوح ضدآب هستند را ميتوان به عنوان حصارهاي
ضدآب به كار برد، آن هم در وضعيتي كه لبهها و اتصالات اين تختهها
كاملا نوارپيچ يا درزگيري شدهاند...
نبشيهاي نشيمن و تيرهاي ضربي سردر
نبشيهاي نشيمن و تيرهاي ضربي سردر اگر چه
مشابهند، در زمينه كاربردشان در آجركاري با يكديگر متفاوت ميباشند. يك
نبشي نشيمن از روكش آجر محافظت ميكند و ساختمان چفت ميشود. از طرف
ديگر، تير ضربي، يك ميله ساختماني است كه به منظور حمل فشارهاي اضافي
روي يك روزنه قرار داده ميشود...
درزگير
انتخاب يك ماده مناسب درزگير بسيار حائز
اهميت است، زيرا درزگير يك عامل مهم جهت ممانعت از آبي است كه ممكن است
در بدنه ديوار نفوذ كند. مواد درزگير بايستي ضدآب، بادوام و مقاوم در
برابر ترك و شكستگي در طي ساخت و بعد از آن، باشند...
مواد درزگير عموما به سه دسته تقسيم ميشوند:
فلزات ورقهاي، درزگيرهاي تركيبي يا مركب و تركيبات لاستيكي يا خميدي.
انتخاب، عمدتا از طريق دو عامل قيمت و تناسب صورت ميگيرد...
فلزات ورقهاي
فولاد ضدزنگ: فولاد ضدزنگ، يكي از بهترين
مواد درزگير است كه داراي مقاومت شيميايي فوقالعادهاي ميباشد و باعث
فرسايش شيمياي(زنگزدگي) مصالح ساختماني نميشود...
درزگير پلاستيكي و لاستيكي
درزگيرهاي پلاستيكي و لاستيكي حالت ارتجاعي
يا كشساني داشته و همچنين مواد ضدزنگي ميباشند كه جهت اتصال و فرم دهي
مناسب هستند...
پليوينيل كلرايد(PVC):
PVC در معرض اشعه ماوراءبنفش فرسايش مييابد و ميبايست همتراز با سطح
ديوار بريده شود يا با يك لبه شيبدار فلزي استفاده شود كه بالاتر از
سطح ديوار، قرار ميگيرد. اتيلن پروپلينديان مونوم (EPDM):
EPDM يك لاستيك مصنوعي است كه به عنوان پوسته پوششي تك لايه همانند
درزگير به كار ميرود...
تركيبات (كامپوزيتها)
رايجترين نوع درزگير تركيبي يا كامپوزيت، يك
لايه نازك فلزي پيچيده شده ميان يك يا دولايه از مادهاي ديگر، مثل
قير، كاغذ صنعتي يا پارچههاي مختلف است. لايه فلزي اغلب از جنس مس،
سرب يا آلومينوم است...
مواد زهكشي و منحرفسازهاي ملاط
زمانيكه احتمال قرار گرفتن ملاط در معرض هوا
زياد است، مثل روكشهاي بلند آجري بدون استفاده از نبشي نشيمن، مواد
مربوط به زهكشي و منحرف كنندههاي ملاط، ميتوانند از پلبندي هوايي
ملاط يا مسدود نمودن زهكشيها جلوگيري كنند...
زهكشي
اگرچه استفاده از زهكشيهاي اتصال سرباز توصيه
شده است، بعضي از اين موارد با استفاده از پلاستيك يا لولههاي فلزي،
يا با استفاده از فتيلههاي طنابي ساخته ميشوند...
مواد درزگير
عوامل درزگير فاكتوري مهم در جلوگيري از نفوذ
آب اطراف شكافهاي ديوارههاي ساختماني ميباشند. بيشتر اوقات بر مواد
درزگير به عنوان روشي جهت پنهان نمودن طرز كار ضعيف تكيه ميشود، تا
اينكه به عنوان يك بخش كاملكننده ساختمان...
پوششها
استفاده از پوششهاي خارجي، مانند رنگ يا
پوششهاي شفاف، بر روي آجركاري بايستي تنها پس از ارزيابي دقيق نتايج و
اثرات احتمالي صورت گيرد. اگرچه اين پوششها بر روي ساختماني آجري كه
به خوبي طراحي و ساخته شده است مورد نياز نميباشند...
|
