1-
فارسی بر
مجهز به
ترمز تیغهای الكتریكی : دفترچه راهنما : اخطار: برای رعایت
موارد ایمنی، قبل از استفاده اطلاعات مندرج در دفترچه را
مطالعه نمائید. این دفترچه را برای مراجعات بعدی حفظ كنید.
برای ایمنی بیشتر قبل از استفاده از دستگاه دفترچه راهنمای آن
را مطالعه نموده و برای مراجعات بعدی نگهداری كنید .احتیاطهای
كلی در خصوص رعایت ایمنی برای كلیه دستگاهها : از وضعیت
برق دستگاه اطمینان داشته باشید. دفترچه راهنما را بدقت
بخوانید. در خصوص كاربرد و محدودیتهای دستگاه و همچنین خطرات
بالقوه مربوط بدان اطلاعات كافی را بدست آورید . محافظهای
مربوطه را در محل خود و در شرایط كاری مناسب قرار دهید.
نگهدارندهها و پیچهای مربوطه را باز كنید. این روال را بعنوان
یك عادت قبل از روشن كردن دستگاه مد نظر داشته باشید. ناحیه
كاری را تمیز نگه دارید. میز یا ناحیه شلوغ كاری ممكن است مسبب
بروز حادثهای شود. از بكارگیری دستگاه در محیطهای خطرناك
جلوگیری نمائید. از استفاده ابزارهای برقی در نواحی مرطوب یا
قرار دادن آنها در معرض باران خودداری شود. نور مناسبی را برای
محیط كار فراهم آورید. از بكارگیری دستگاه در مقابل مایع قابل
اشتعال یا گاز خودداری شود. تشریح عملكرد تذكر: قبل از تنظیم
یا كنترل عملكرد، همیشه مطمئن شوید كه دستگاه خاموش بوده و از
برق كشیده شده باشد. محافظ تیغه : به هنگامی كه دسته را پایین
میآورید، محافظ تیغه بطور اتوماتیك بلند میشود. این محافظ كه
حالت فنریت دارد به هنگامی كه عمل برش پایان پذیرفت و دسته
بسمت بالا هدایت شد بجای اولیه خود برمیگردد. صفحه مخصوص برش
(خوراك اره این دستگاه به منظور بحداقل رسانی چاكخوردگیها در
ناحیه انتهایی چوب برش زده شده از تخته مخصوص برش استفاده
میكند. در صورتی كه شیار برشی جهت دستگاه بوسیله كارخانه
بوجود نیامده باشد، میبایست نسبت به ایجاد آن قبل از بكارگیری
دستگاه و برش قطعات اقدام نمائید. تحصیل حداكثر ظرفیت برش :
این دستگاه در كارخانه بگونه ای تنظیم گشته است كه حداكثر
ظرفیت برش برای تیغ اره 255 میلیمتری ('10) را داشته باشد.
تنظیم زاویه فارسیبر : دستگیره مربوطه را با پیچاندن بسمت
خلاف عقربههای ساعت شل نمائید. به هنگامی كه اهرم قفل را بسمت
پایین فشار میدهید، پایه مدور را بچرخانید. اندازهگیری :
اندازهگیری به منظور برآورد طول دیوار یا جداره و تنظیم قطعه
كاری بر روی میز برای برش مناسب در این خصوص انجام میگردد.
همیشه اطمینان یابید كه طول قطعه كاری بریده شده در پشت قطعه
برابر با طول دیوار باشد. طول برش و زاویه آن را مشخص
كنید. برش اكستروژن آلومینیوم : به هنگامی كه از
اكستروژنهای آلومینیوم استفاده میكنید، از بلوك جداكننده یا
یك قطعه مجزا همانگونه كه در شكل نشان داده شده است استفاده
كنید تا از تغییر شكل یا دفرمه شدن آلومینیوم جلوگیری شود.كسب
اطلاعات بيشتر
2- تكنیكهای
هرس كردن درختان
چرا
باید هرس كنیم؟ : هرس كردن مناسب باعث ایجاد و بقای درختان
زیبا و سالمشده و میتواند طول عمر و تولید درختان میوهدار و
سایهدار را افزایش دهد (شكل 1). درختان هرس نشده یا بصورت
ناقص هرس شده، غالبا، بعنوان مواردی بشمار میآیند كه ممكن است
اشخاص و اموال انسانها را در معرض خطر قرار دهند. هرس كردن،
هم هنر است و هم علم. درختآرایی، هنر هرس گیاهان برای رسیدن
به شكلهای غیر معمول است و بر این اساس درختان هرس شده مثالهای
خوبی از «هنر گیاهان» بشمار میآیند كه خود به تكنیكهای مخصوص
هرس نیاز دارند، بر این اساس باید گفت كه حتی اشكال غیر معمول
گیاهان نیز از جمله مواردی هستند كه از همان اصول علمی یكسان
جهت هرس كردن استفاده میكنند. این مقاله، دانش هرس كردن صحیح
را برای شما فراهم میسازد. با این دانش، شما میتوانید سبك
هرس كردن بهتر همراه با اصول هنریبیشتری را بر اساس سلیقه و
تجربه شخصی خود، توسعه دهید. هرس باغستان با هرس درختان مناظر
تفاوت دارد. هدف از هرس كردن در یك باغستان، به حداكثر رساندن
درآمد اقتصادی و تحریك درختان برای تولید زودتر میوه میباشد.
هرس كردن درختان مناظر معمولا برای حفظ كردن شكل طبیعی، سلامتی
و طول عمر درخت و به حداقل رساندن خطراتی كه از هرس كردن
نامناسب (غیر صحیح) و رشد نامحدود شاخهها حاصل میشود،
میباشد. هرس كردن جهت كاهش اندازه درخت گاهی اوقات لازم است
اما غالبا نشان میدهد كه درخت انتخاب شده برای مكان مخصوص
منظره، اشتباه انتخاب شده است. چه چیزی را جستجو میكنیم؟ در
صورتی كه شاخه با هر یك از بحرانهای زیر مواجه شود، هرس كردن
مورد توجه قرار میگیرد (شكل شاخههای مرده، در حال خشك شدن و
به شدت بیمار تشكیل جوانه در پایه تنه درخت شاخههایی كه به
سمت مركز درخت و در عرض آن رشد میكنند. چه موقع هرس كنیم؟
شما میتوانید درختان برگریز (درختانی كه در پاییز برگ
میریزند) را در فصل خواب (كمون) و به محض اینكه برگها در
اكتبر یا نوامبر ریختند، هرس كنید اما ژانویه تا مارس بهتر
است. هرس كردن را در بهار، قبل از اینكه در برگ متورم و
غنچههای گل، رنگ ظاهر شود، خاتمه دهید. چه ابزارهایی لازم
داریم؟ برای هرس كردن شاخههایی با اندازههای مختلف، شما
نیاز دارید : قیچیهای دستی موثر مفید: برای تركها یا
شاخههای كوچك .قیچیهای برنده: بازده اهرمی بیشتری برای
شاخههایی با قطر 2/11 اینچ یا كمتر فراهم میكند. كجا را
ببریم؟ برش كلید هرس كردن خوب است. بعنوان یك قانون،
همیشه پشت شاخه، تركه یا غنچه را در جهتی كه میخواهید درخت
رشد كند، ببرید. این روش، رشد جدید سالم و كنترل شده را تقویت
میكند. آیا باید چیزی روی جراحت بگذاریم؟ خیر: درختان
برای ترمیم جراحت (بریدگی) مكانیسمهای مخصوص به خود دارند. یك
درخت، در طی دوره زندگی خود، چند میلیون جراحت را تحمل
میكند، بعضی از آنها به ریزی نیش حشرات و بقیه به بزرگی یك
تنه درخت شكافته شده هستند.كسب
اطلاعات بيشتر
3- خصوصیات
جذب آب كامپوزیتهای چوب – پلاستیك
خلاصه :
بطور كلی اینگونه فرض میشود كه تركیبات یا كامپوزیت چوب -
پلاستیك در مقابل جذب رطوبت در مقایسه با چوب جامد ذاتاً
مقاومترمیباشند، اما در باره سرعتهای نسبتی جذب آب در این
مواد تاكنون اطلاعات كمی وجود دارد. بخشهای سطحی تركس (Trex) و
استراندكس ( Strandex) به مدت بیش از 215 روز در آب فرو برده
شده و سپس این بخشها در فواصل مختلف از پایانهها تا سطوح
بریده شدند. بعد از آن، محتوای رطوبت در این نواحی به وسیله
خشك كردن در كوره و توزین آنها تعیین شد. افزایش كلی بویژه
برای استراندكس نسبتاً كند بوده اما مقادیر رطوبت در 5mn نواحی
بیرونی محصولات برای حمله قارچی مناسب بود. این توزیع رطوبت با
الگوی فسادی كه تحقیقات آزمایشگاهی قبلی مشاهده شد، همزمان
میباشد و اهمیت جذب آهسته رطوبت در عملكرد این مواد را مشخص
میسازد. با وجود آنكه كامپوزیت چوب– پلاستیك (WPC)، بعلت این
باور كه پلاستیك بصورت كپسول در میآید و از این طریق ذرات چوب
را از حمله قارچی محافظت میكند، اساساً بعنوان تركیبات مقاوم
در برابر فساد فروخته میشوند، تعدادی از رشتهها و گزارشهای
آزمایشگاهی نشان دادهاند كه WPCها به تدریج آب جذب نموده و
بصورت اساسی فاسد میشوند (مانكوسكی و مورل 2000، موریش و كوپر
1998، اشمیت 1993، سیمونسن و همكاران 2001). سرعت فسادWPCها
نسبت به چوبهایی كه از آنها تشكیل شدهاند، كندتر بوده كه این
امر حاكی از آن است كه پلاستیك دارای برخی از اثرات دافعه آب
میباشد، اما اطلاعات كمی وجود دارند كه وابستگی رطوبت در این
مواد و ارتباط آنها با فساد را نشان دهند. تعدادی از این
تحقیقات، از غوطه وری در آب برای تعیین ارزیابی تغییرات خواص
استفاده نموده، اما در عین حال، دورههای غوطه وری محدود
میباشند (چو و همكاران 2000، سیلارز وو همكاران 2000، شی و
همكاران 1999، سیمونسن و همكاران 1997). سایر تحقیقات از
دورههای غوطه وری طولانیتری استفاده كردهاند اما تلاشی برای
نشان دادن پروفیل توزیع رطوبت از سطح بداخل را انجام ندادهاند
(جاكوبی و همكاران 2001، جانسون و همكاران 1999، راول و
همكاران 2000، شی و همكاران 2000). آزمایشهای اخیر اغلب پایین
بودن محتوای رطوبت (MC) را نشان میدهند اما توزیع رطوبت در
جایی كه قارچها میبایست حمله خود را شروع كنند، میتوانند
تخمین زده شود. توسعه فهم بهتر درباره اینكه چگونه رطوبت در
داخل WPCها حركت میكند یك بخش اساسی در توسعه روشهای آزمایشی
است كه در آنها، این مواد با حمله قارچی بطور گستردهای مقابله
میكنند. نتایج و بحث : جذب آب بوسیله هر دوی مواد
كامپوزیت چوب - پلاستیك نسبت به آنچه كه از مواد چوبی اصلی
انتظار میرود، بسیار كندتر میباشد. نتایج : علیرغم جذب
قابل توجه رطوبت در سطح، نواحی داخلی دو ماده مورد آزمایش پس
از یك دوره خیس خوردگی گسترده، بصورت خشك باقی مانده است.
مقادیر كلی كم رطوبت در این مواد حتی در نزدیكی سطح شناسایی
شدهاند كه حاكی از آن است كه فساد این مواد بصورت مشابه هم
كندخواهد شد و احتمالاً از طریق چرخه مرطوب شده سطح روی خواهد
داد و حمله میكروبی كه ذرات جدید چوب را در معرض رطوبت قرار
میدهند، در پی حمله این لایه مرطوب شده جدید روی میدهد.كسب
اطلاعات بيشتر
4- خصوصیات
آناتومی چوب برای چوبهای نرم و چوبهای سخت
مقدمه :
كسانی كه با چوب كار میكنند باید دارای درك اساسی از آناتومی
چوب داشته باشند، بگونهای با این موضوع آشنایی داشته باشند كه
چگونه خصیصههای متفاوت آناتومیبر روی ویژگیهای چوب اثر
میگذارد، و در مقابل، چگونه این خصوصیات به روشهای به
عملآوری گوناگون و استفاده از چوب عكسالعمل نشان میدهند.
این مقاله خواننده را به خصوصیات چوب، كه در هر دو نوع چوبهای
نرم و چوبهای سخت معمول و رایج هستند آشنا میسازد. درختان
میتوانند بر اساس خصوصیات آناتومی به دو رده تك لپهای و دو
لپهای تقسیم شوند. در ایالات متحده درختان تك لپهای دارای
اهمیت تجاری نمیباشند. اگر چه بعضی از اقلام ساخته شده توسط
چوبهای این نوع از درختان نظیر چوبهای بامبو، خرما و چوب
خیزران اغلب به این كشور وارد شده است. اگر چه این گروه تك
لپهای تنههای چوبداری را تولید میكنند، آناتومی آنها از
گروه دو لپهای كاملا متفاوت است و در این مقوله مورد بحث قرار
نخواهد گرفت. خصوصیات عمومی ساختمان درختان : تركیب شیمیایی
چوب : تمام چوبها از سلولز، لیگنین، مواد معدنی خاكستری- شكل و
مشتقات آن كه تشكیل یك ساختمان سلولی را میدهند تشكیل
شدهاند. خصوصیات و مقادیر این اجزاء و تفاوتها در
ساختمانهای سلولی تنوع معنیداری را سبب شده است. بعضی از
چوبها سنگینتر، برخی سبكتر، گونهای سختتر و بعضی نیز دارای
حالت انعطافپذیری بیشتری میباشند. همچنین برخی از آنها نیز
ساختاری سختتر داشته و گروهی نیز از حالتی نرمتر برخوردار
میباشند، ضمن آنكه گونهای از چوبها نیز براحتی در مقایسه با
دیگر انواع ابلیت فرمپذیری و كار نمودن بر روی آنها را دارند.
این تفاوتها است كه باعث گردیده چوب بعنوان یك ماده منحصر و
بینظیر مطرح باشد. سلولز Cellulose: سلولز جزء اصلی دیواره
سلولی درختان است. سلولز همچنین دیواره سلولی گیاهان دیگر شامل
تمام گیاهان بلند و بیشتر جلبكها و بعضی از قارچها را
میسازد. سلولز از جمله اجزای بسیار مهمی است كه بیشترین اثر
را بر خصوصیات چوب دارد. همی سلولز نسبت به سلولز از مولكولهای
كوچكتری بوجود آمده و تشكیل دهنده قسمت بزرگی از چوب است.
لیگنین Lignin: لیگنین را میتوان بعنوان یك چسب تصور
نمود كه چوب (سلولز و همی سلولز) را به یكدیگر میچسباند.
لیگنین مادهای مهم بشمار میآید، چرا كه سختی یا استحكام لازم
را به سلولها داده و از این طریق برشد و بلندی درختان كمك
میكند. ماده خاكستری Ash : ماده خاكستری چوب از مواد
معدنی غیر آلی شامل كلسیم، پتاسیم و منیزیوم تشكیل شده است.
منگنز و سیلیس جزء دو مواد معدنی معمولی دیگر بشمار میآیند.
مشتقات Extractives : خصوصیات معمولی كه ما برای تشخیص
چوبهای متفاوت با چشم غیرمسلح از آنها استفاده میكنیم جزء
مشتقات چوب بشمار میآیند. چگونه یك درخت رشد میكند : جایگاه
رشد جدید : در هر دو گونه چوبهای سخت و چوبهای نرم، رشد
جدید، شامل چوبهای تازه و پوستهای جدید میباشند كه بعنوان
پوششی اطراف تنه اصلی شاخهها و تركههای كوچكتر را در بر
میگیرند. رشد جدید پوست درخت: پوست درخت بعنوان عنصر مهمی
برای رشد درخت مد نظر میباشد (شكل 2). پوست بیرونی، درخت را
در برابر محیط بیرونی و شرایط آب و هوایی حاد محافظت میكند.
چوب جدید زیر سطح پوسته Sapwood : چوب جدید زیر سطح
پوسته درختان ارائه دهنده سیستمی لوله مانند برای حركت آب و
مواد غذایی از تنه و برگها، جائیكه فتوسنتز اتفاق میافتد،
میباشد. در این روند اكسیژن در هوا آزاد و دیاكسید كربن جذب
میشود. مغز چوب Heartwood : مغز چوب تشكیلدهنده قسمت
پشتیبان مركزی درخت میباشد. اگر چه این بخش از سلولهای مرده
ساخته شده است، اما تا زمانی كه قسمت نرم زیر پوسته چوب و
ناحیه پوست دچار آسیب دیدگی نشوند، هرگز پوسیده یا فاسد نخواهد
شد. حلقههای رشد سالیانه Annual growth rings :
در شرایط آب و هوایی معتدل، جائیكه یك فصل رشد به دنبال یك فصل
كمون یا ركود خواهد آمد، تولیدات فصلی چوبهای جدید حلقههای
سالانه رشد را به وجود میآورند كه در مقاطع عرضی تنه درختان
قابل مشاهده است. شعاعهای چوب Wood rays :
بیشتر انتقالهای آب و مواد غذایی و مواد شیمیایی بسمت بالا و
پایین یك درخت روی میدهد. با این وجود، بعضی از انتقالات نیز
در عرض درخت وجود دارد.كسب
اطلاعات بيشتر
5- خصوصیات
چوب
این
مقاله شامل توضیح مختصری از خصوصیات و ویژگیهای چوب است كه
میتواند 1) بر روی ظاهر چوب تاثیرگذار باشد. 2) بر روی قابلیت
و كاربری آن تاثیرگذار باشد یا 3) عامل ایجاد سؤالهایی در
حوزه مقبولیت و شایستگی چوب باشد. اینگونه مواد به صورت كدبندی
مورد بحث قرار نمیگیرند، اما در یك نگاه كلی، این اطلاعات
میتاند مفید باشد. خصوصیات : با تغییر محتوای رطوبت درون
سلولی تولیدات چوبی، بویژه با خشك شدن رطوبت، و در شرایطی كه
تغییر محتوای رطوبت به صورت كنترل نشده صورت پذیرد، شكل
لایههای چوب تغییر میكند. زمانی كه چوب خشك میشود، میزان
جمع شدگی آنها در جهات مختلف، متفاوت است. میزان جمع شدگی به
موازات رگهها و لایههای چوب محدود میشود و زمانی بیشترین
مقدار را دارد كه روی خط مماس بر حلقههای رشد اندازهگیری
میشود. میزان جمع شدگی در امتداد شعاع چوب، كمتر از خطوط مماس
(تانژانت) لایههاست. در حقیقت، بسته به جایی از كنده كه برش
زده میشود، خشك شدن كنترل نشده (تصادفی) باعث میشود كه
لایههای چوب، اشكال نامتعارف و غیرمعمولی، همانند آنچه در شكل
زیر به صورت مبالغه آمیزی نشان داده شده است، را از خود بروز
دهند. ترك خوردگی Split : خشك شدن كنترل نشده میتواند
سبب جدا شدن لایهها و الیاف چوب شود. این اتفاق میتواند
زمانی روی دهد كه الوارهای چوب از كارخانه خارج شده و در معرض
رطوبتدهی اولیه برای كسب شرایط ویژه تجاری قرار میگیرند.
شرایطی كه الیاف و لایههای چوب از میان حلقههای رشد كرده جدا
میشوند را بنام ترك خوردگی میخوانند. شكاف Shake : جدا
شدن لایههای چوب در امتداد حلقههای چوب، شكاف نامیده میشود.
همانند ترك خوردگی، تحت شرایط خاص رتبه بندی، مقدار مشخصی از
این ویژگی قابل قبول است. لك زدگی سفید White Speck :
ارگانیسمهای زنده درون چوب برای ادامه حیات به رطوبت نیاز
دارند. آنچه را كه شما در این شكل میبینید، شرایطی است كه
ارگانیسمها درون تكه چوب، الیاف چوب را خوردهاند. بعد از
اینكه قطعات الوار بریده و خشك شدند، ارگانیسمها از بین
میروند. پوسیدگی Decay: آنچه در اینجا مشاهده میكنید، شرایط
وابسته به رطوبتی است كه بعنوان یك مشكل جدی به حساب میآید.
برخلاف شرایط چوب پنبهای شدن كه تحت نام پوسیدگی خشك از آن
نام برده میشود، این خصیصه نیازمند وجود رطوبت در محیط است.
گره Knots: شرایط معمولی دیگر كه در قطعات الوار مشاهده
میشود وجود گره در چوب است. یكی از فاكتورهای مهم در رتبه
بندی الوار، وجود این گرهها، اندازه، موقعیت و تعداد آنهاست.
نقصان كیفیت Wane نقصان یا وجود كاستی در كیفیت چوب، زمانی
بوجود میآید كه قطعات الوار دارای بخشی از لبههای خارجی
كندهای كه از آن بریده شدهاند، میباشند.كسب
اطلاعات بيشتر
6- چوب
بعنوان مواد مهندسی
بصورت
تصویری با توضیحات مختلف : · خصیصههای مهندسی چوب ·
مواد نگهدارنده چوب · محصولات چوب ساختمانی مسایل محیطی و
محصولات چوبی · چوب بعنوان منبع تجدیدپذیر. · چوب و امكان
استفاده مجدد، بازیافت، زیست انحطاطپذیر · نیاز بسیار كم
محصولات چوبی به مصرف انرژی به هنگام تولید در مقایسه با مواد
دیگر غیرچوبی ساختمان · درختان در حال رشد گازهای گلخانهای را
كاهش میدهند، ساختارهای چوب كربن را ذخیره میسازند. مسایل
محیطی و محصولات چوبی : · میزان رشد چوب در هر سال در آمریكا
بیش از موارد برداشت آن، آفت زدگی، حشرات و آتش میباشد. · رشد
چوب باعث ازدیاد برداشت آن به میزان 37% در آمریكا شده است. ·
میزان درختان امروزی آمریكا بیشتر از 70 سال قبل میباشد.
ساختار اساسی چوب : چوب را میتوان بعنوان یك ماده كامپوزیت
سلولی در نظر گرفت. قدرت تراكم، موازی با رگه (بسیار
قوی)، عمود بر رگه (عدم استحكام)، تراكم به نسبت
زاویهای با رگه قدرت كشش : مقاومت برشی، قدرت خمشی، آزمایش
مقاومت، خصیصههای الاستیسیته، فاكتورهای تاثیرگذار بر قدرت
چوب، فاكتورهای آناتومیكی دانسیه یا وزن مخصوص، گرهها،
شیب رگهها، اندازه یا حجم، فاكتورهای
محیطی.
كسب اطلاعات بيشتر
7-1 كتاب راهنمای چوب - فصل 1
خصیصهها و موجود بودن چوبهای مهم تجاری :
در
سراسر تاریخ، وجود خصیصههای منحصر بفرد فراوان و رقابتی، چوب
را بعنوان ماده طبیعی مناسب برای كاربرد در بسیاری از موارد
نظیر: مصارف خانگی و ساختمانی، مبلمان و اثاثیه، ابزار آلات،
ماشینها و ادوات دكوری، مطرح نموده است. امروزه به همین دلیل
از چوب استفادههای بسیاری میشود. كلیه چوبها متشكل از سلولز،
لیگنین، همیسلولز و مواد دیگر (5% تا 10%) در ساختار سلولی
خود میباشند. وجود گوناگونیها در خصیصه و حجم مواد موجود در
چوب و همچنین تفاوتهای ساختاری، چوب را بعنوان یك ماده سنگین
یا سبك، محكم یا قابل انعطاف و سخت و نرم مطرح مینماید.
خصیصههای گونههای منحصربفرد تقریبا در چارچوب مشخصی قرار
میگیرند. بنابراین، انتخاب چوب با توجه به گونه آن میتواند
بعنوان معیار مناسبی برای گزینش چوب مطرح باشد. با این وجود،
برای گزینش چوب با توجه به بالاترین مزیت آن و موثرترین
كاربردهای آن از نظر مهندسی، خصیصههای خاص یا ویژگیهای
فیزیكی آن را میبایست مدنظر قرار داد. از نظر تاریخی، برخی از
گونهها قابلیت بكارگیری برای اهداف گوناگونی را دارا
میباشند، در حالی كه برخی دیگر یا آنكه كمتر موجود بوده و یا
آنكه كاربرد كمتری را داشته و تنها قادرند در یك یا دو زمینه
نیازهای ما را مرتفع سازند. بطور مثال، از آنجایی كه بلوط سفید
سخت قوی و بادوام میباشد. از آن برای ساختن كشتیها، پلها،
پیتهای چوبی، الوار مخصوص ساختن انبار، كاربردهای كشاورزی و
مزرعه، الوار بكار رفته شده در راه آهن، ساخت حصارها، و
كفسازی، استفاده میشود. الواری كه از درختان گردو و گیلاس
تهیه میشوند بصورت اساسی برای ساخت مبلمان یا اثاثیه و كابینت
مورد استفاده قرار میگیرند. از چوب گردوی آمریكایی نیز برای
ساخت محصولاتی محكم و بادوام و همچنین با قابلیت ارتجائی نظیر
استفاده از آنها برای ساخت دستههای ادوات استفاده میشود.
منابع الوار و موارد استفاده از آنها : در ایالات متحده، بیش
از صد نوع چوب موجود بوده و استفاده كنندگان از این طریق
میتوانند چشمانداز مناسبی را در كار خود داشته باشند، اما
باید این نكته را در نظر داشت كه هر یك از گونهها در محل خاصی
وجود دارند. در حدود 60 گونه محلی از اهیمت تجاری بالایی
برخوردار میباشند. 30 گونه دیگر نیز معمولا از نظر نوع كنده،
زاویه انحراف یا واژگونی، الوار و روكش چوب برای مصارف صنعتی،
تجارت ساختمانی و صنایع دستی مطلوب میباشند. چوبهای سخت و
چوبهای نرم : درختان معمولا به دو دسته گسترده چوبهای
نرم و چوبهای سخت تقسیم میشوند. البته این نامگذاری ممكن است
تا اندازهای باعث ایجاد گمراهی شود چرا كه برخی از انواع
چوبهای نرم در حقیقت از برخی از انواع چوبهای سخت محكمتر
میباشند و بصورت متقابل برخی از چوبهای سخت نرمتر از انواع
دیگری از چوبهای نرم هستند. بطور مثال، بعضی از چوبهای نرم
نظیر چوب كاج برگ بلند و چوب درخت دوگلاس یا كاج صنوبری معمولا
سختتر از چوبهای سخت تهیه شده از درختان نمدار و صنوبر لرزان
یا سپیدار می باشند. از نظر گیاهشناسی، چوبهای سخت جزء رده
چوبهایی بشمار میآیند كه رگه آنها در داخل تخمدان گل میباشد.
منابع تجاری محصولات چوبی چوبهای نرم بصورت مستقیم از طریق
كارخانجات چوببری قابل دسترسی و یا خرید میباشند. همچنین
آنها را میتوان از طریق نجاریها و یا دلالان الوار بصورت
خرده فروشی نیز مهیا نمود. چوبهای نرم و همچنین تختههای سه
لایی را میتوان در مصارف گوناگونی بكار گرفت، شامل : ساختن
چوب بست، ساختن ادوات زراعی، ساختن پوششها یا غلافهای وسایل
مختلف، كف سازی، قالب سازی، قاب سازی، كابینت سازی، الوار
مخصوص پستهای برق یا تیرهای چراغ برق و بسیاری از كاربردهای
مرتبط با ساختمان سازی. كلاسهای استفاده و خط مشیها : سطوح
تولید و مصرف برخی از انواع چوبهای طبقه بندی شده با توجه به
وضعیت كلی اقتصاد ملی در حال رشد و توسعه میباشند. مهمترین
صنایع چوبسازی كه بصورت برجسته روال تولید محصولات چوبی را
بعهده دارند عبارتند از صنایع ساخت الوار نازك چوبی (روكش
چوب)، تختخههای چندلا( از طریق خرده چوبها و پوستههای چوب) و
یا تولید خمیر چوب و مواد مشابه جهت تولید محصولات مختلف
مهندسی ساز همانند تخته چندلا، نئوپان، تختههای متورق یا لایه
لایه، الوار مخصوص روكش، كاغذ و مقوا و فیبر. از جمله دیگر
صنعت در حال توسعه چوب صنایع تولید ورقههای لایهای میباشند.
تشریحات گونههای چوب : در این فصل، هر یك از گونهها یا گروه
گونههای چوب برحسب محل اولیه آنها، خصیصهها و كاربردها تشریح
میشوند. برای كسب اطلاعات بیشتر در خصوص خصیصههای این
گونهها و همچنین گونههای دیگر به جداول مختلفی كه در این
كتابچه مشخص شدهاند مراجعه نماید. اطلاعاتی در خصوص
استفادههای تاریخی و سنتی برخی از گونهها نیز موجود
میباشند. همچنین در لیست كنترلی درختان ایالات متحده
میتوانید نامهای گیاهشناسی و اسامی معمولی این گونهها را
بیابید . گونههای چوب ایالات متحده : چوبهای سخت
: توسكای قرمز : توسكای قرمز (Alnus rubra) در امتداد
خلیج پاسفیك بین آلاسكا و كالیفرنیا میروید. این درخت جزء
گونههای چوب سخت اصلی برای تولید كنندگان تجاری محصولات چوبی
در ایالات اورگون و واشنگتن بشمار میآید، همچنین بعنوان
بیشترین گونه چوب سخت تجاری كه به وفور در این دو ایالت یافت
میشوند بشمار میآید. درخت زبان گنجشك (گروه درختان زبان
گنجشك سفید) : چوبهای مغزی گروه زبان گنجشك سفید به رنگ
قهوهای بوده و چوب زیر پوست نیز به رنگی روشن و تقریبا متمایل
به سفید میباشد. درختان دارای رشد ثانویه معولا پس از دسته
اول جستجو میشوند، دلیل این امر نیز كیفیتهای ذاتی این دسته
از چوبها میباشد. این كیفیتها عبارتند از: سنگینی، استحكام،
سختی و محكمی. درخت زبان گنجشك (گروه زبان گنجشك سیاه) :
چوبهای قسمت مركز درخت زبان گنجشك سیاه در مقایسه با درخت
زبان گنجشك سفید آمریكایی به رنگ قهوهای تیره میباشد.
چوبهای زیر پوسته نیز رنگی روشن و متمایل به سفید دارند.
سپیدار : چوب سخت سپیدار معمولا خاكستری متمایل به سفید تا
خاكستری قهوهای روشن میباشد. چوبهای قسمت زیر پوسته دارای
رنگ روشنتری بوده و بتدریج با چوبهای قسمت مركزی درختان،
بدون بجای گذاشتن علائمی مشخص تركیب میشوند. درخت نمدار :
چوبهای سخت اینگونه قهوهای زرد كمرنگ بوده و معمولا دارای
رگهای تیرهتر میباشد . چوبهای نمدار دارای قسمت نرم زیر
پوسته سفید و كرم شكل یا قهوهای كمرنگ بوده كه بتدریج با
چوبهای قسمت مركزی یا چوبهای مغزی ادغام میشوند به هنگامی
كه این چوبها خشك باشند. راش آمریكایی : در برخی از درختان
راش، رنگ درختان از گوناگونی قابل توجهی برخوردار بوده و از
رنگ سفید در چوبهای زیر پوسته تا رنگ قهوهای متمایل به قرمز
در چوبهای قسمت مركز متغیر میباشد. در برخی از مواقع هیچگونه
وجه تمایز مشخصی بین چوبهای مغزی و چوبهای زیر پوسته وجود
ندارد. درخت توس یا غان توس زرد دارای چوب زیر پوست سفید رنگ
و چوب قسمت مركزی قهوهای متمایل به قرمز میباشد. درخت توس
شیرین نیز در قسمت چوبهای زیر پوسته دارای رنگی روشن میباشند
و چوبهای قسمت مركزی نیز به رنگ قهوهای متمایل به تیره همراه
با رنگهای قرمز رنگ میباشند. شاه بلوط هندی : چوبهای
نرم سفید ناحیه زیر پوست شاه بلوط هندی بتدریج با چوبهای
قسمت مغزی ادغام شده و حالت كرمی یا زرد رنگ را به وجود
میآورند. بافت این چوب بصورت یكنواخت و یكپارچه بوده و معمولا
دارای رگههایی صاف میباشد. درخت گردو : چوب زیر پوسته
نازك آن تقریبا به رنگ سفید بوده و چوب ناحیه مغزی آن نیز به
رنگ قهوهای روشن میباشد، كه البته معمولا دارای رگهای صورتی
رنگ یا قهوهای تیره هستند. این چوب نسبتا از نظر وزنی سبك
بوده (نظیر كاج سفید شرقی) و تقریبا دارای بافتی درشت میباشد.
درخت آلبالو : قسمت مغزی چوب این گونه از رنگی
سفید به قهوهای متمایل به قرمز تیره مختلف و متمایز بوده و
همچنین دارای درخشندگی متفاوتی و مشخصی نیز میباشد. چوبهای
ناحیه زیر پوسته باریك بوده و در درختان كهن بصورت باریك مشخص
میباشند. شاه بلوط آمریكایی : قسمت مغزی چوب درخت شاه
بلوط به رنگ قهوهای متمایل به خاكستری یا قهوهای میباشد كه
با گذشت سالیان متمادی رنگ تیرهتری میگیرد. قسمت زیر پوست
بسیار نازك میباشد و معمولا به رنگ سفید است. درخت پنبهدار
: چوبهای ناحیه مغز درخت پنبهدار به رنگ سفید متمایل به
خاكستری تا قهوهای روشن میباشد. چوب نرم زیر پوسته رنگی سفید
را داشته و تدریجا با چوب ناحیه مغزی ادغام میشود. این چوب
بصورت مقایسهای حالتی یكنواخت را در بافت خود داشته و بصورت
كلی نیز دارای رگهای صاف میباشد. نارون : قسمت چوب زیر پوسته
درخت نارون نسبتا سفید میباشد و چوب ناحیه مغزی آن نیز به رنگ
قهوهای متمایل به روشن است، كه معمولا دارای رگههای یا
لكههای قرمز میباشد. چوب نارون معمولا به دو دسته كلی تقسیم
میشود: نرم و سخت، بر اساس وزن و قدرت یا استحكام چوب.
داغداغان : قسمت زیر پوسته این گونهها دارای انواع متفاوتی
از نظر رنگ بوده و شامل رنگ زرد كمرنگ تا رنگ سبز یا زرد
متمایل به خاكستری میباشند. چوب ناحیه مغزی این گونهها
معمولا تیرهتر است. این چوب از نظر ساختار مشابه با نارون
میباشد. الوار داغداغان نسبتا سنگین است. گردوی آمریكایی
(جزء گروه درختان گردوی آمریكای مركزی) : قسمت زیر پوسته این
گروه به رنگ سفید و نسبتا گسترده بوده و چوبهای ناحیه مغزی تا
اندكی تیره میباشند. این چوب سنگین بوده و در برخی از مواقع
دارای سطح چروكیدگی بسیار بالایی میباشد. درخت گردو (گروه
اصلی) : استفاده عمده چوبهای دارای كیفیت بالای گردو
برای ساخت دستههای ادوات و ابزارآلات میباشد، كه نیازمند
تحمل ضربه و پایداری در برابر ضربات شدید میباشند. این چوبها
همچنین برای ساخت نردبان، پلهدیواری، ادوات ورزشی، ادوات
كشاورزی، تیركها، میخ چوبی و مبلمان كاربرد دارند. اقاقیا :
برون چوب عموما پهن و مایل به زرد است، در مقابل، درون چوب
قرمز روشن تا قهوهای مایل به قرمز میباشد. این چوب، بسیار
سنگین، بسیار سخت، در برابر خم كردن محكم، سفت، در برابر ضربه
مقاوم و در هنگام برخورد با زمین بادوام است. ماگنولیا : برون
چوب ماگنولیای جنوبی سفید مایل به زرد است و درون چوب آن
قهوهای روشن تا قهوهای تیره و به همراه سایه رنگ زرد یا سبز
میباشد. این چوب كه بافت یكنواخت و فشردهای دارد و عموما
راست رگه است، دقیقا شبیه صنوبر زرد (سپیدار زرد)(لیریودندرون
تولیپیفرا) میباشد. الوار ماگنولیا اصولا در تولید مبلمان،
جعبهها، پالتها، پردههای ونیسی، پنجرهها، درها، روكش و
مصنوعات چوبی بكار برده میشود. افرای سخت : درون چوب آن
معمولا قهوهای مایل به قرمز روشن اما گاهی اوقات بطور قابل
ملاحظهای تیرهتر است. برون چوب آن معمولا سفید و به همراه یك
سایه رنگ قهوهای كمی مایل به قرمز میباشد. پهنای آن تقریبا 7
تا 13 سانتیمتر یا بیشتر (3 تا 5 اینچ یا بیشتر) می باشد.
افرای سخت یك بافت یكنواخت و ریز دارد. این چوب، سنگین، محكم،
سفت و سخت است. افرای نرم : درون چوب و برون چوب افرای نرم
ظاهرا با افرای سخت مشابه است. درون چوب افرای نرم از نظر رنگ،
كمی روشنتر است و برون چوب آن كمی پهنتر میباشد. چوب افرای
نرم، اصولا افرای نقرهای و قرمز، با افرای سخت مشابه است اما
به آن اندازه سنگین، سخت و محكم نیست. بلوط (گروه بلوط قرمز) :
برون چوب تقریبا سفید و پهنای آن تقریبا 2 تا 5 سانتیمتر (1 تا
2 اینچ) است. درون چوب قهوهای با سایه رنگ قرمز میباشد.
الوار بریده شده گونههای گروه بلوط قرمز، تنها بر اساس خواص
چوب از هم قابل تشخیص نیستند. بلوط های قرمز اصولا بصورت
الوار، تراورسهای راه آهن، الوارهای معدن، ستونهای پرچینها،
روكش، خمیر چوب مخصوص كاغذسازی و هیزم بریده میشوند. بلوط
(گروه بلوط سفید) : الوار بلوط سفید عمدتا از ایالات جنوبی،
اطلس جنوبی و مركزی كه شامل نواحی جنوبی آپالاچی میباشد، منشا
میگیرند. گونههای اصلی، بلوط سفید (جنس بلوط آلبا)، شاه بلوط
(جنس بلوط پرینوس)، بلوط ستونی (جنس بلوط استلاتا)، بلوط روی
فنجانی (جنس بلوط لیراتا)، شاه بلوط مرداب (جنس بلوط
میچاوكسی)، بلوط خاردار (جنس بلوط ماكروكارپا)، بلوط چینكاپین
(جنس بلوط موهلن برگی)، بلوط سفید مرداب (جنس بلوط بیكولار) و
بلوط زنده (جنس بلوط ویرجینیا) میباشند. ساسافراس : ساسافراس
به آسانی با درخت زبان گنجشك سیاه اشتباه میشود زیرا از نظر
رنگ، رگه و بافت به آن شباهت دارد. برون چوب آن زرد روشن است و
درون چوب از رنگ قهوهای مایل به خاكستری كم رنگ تا قهوهای
تیره تغییر میكند و گاهی اوقات با یك ته رنگ (سایه رنگ) مایل
به قرمز همراه است. شیرین صمغ : الوار شیرین صمغ معمولا بصورت
صمغ گیاهی (برون چوب به رنگ چوب) یا صمغ قرمز (درون چوب
قهوهای مایل به قرمز) مشخص میشود. شیرین صمغ غالبا حالتی از
رگه عرضی متقاطع را دارد كه رگه به هم پیوسته نامیده میشود و
باید به آهستگی آنرا خشك كرد. چنار آمریكایی : چنار اصولا برای
الوار، روكش، ترورسهای راه آهن، چلیك سازی ناقص (شل)،
ستونهای پرچینها و سوخت استفاده میشود. الوار برای مبلمان،
جعبهها (بویژه ظروف كوچك غذا)، پالتها، مصالح كف سازی،
گیرهها، و كندههای قصابی بكار برده میشود. روكش برای سبدهای
میوه و سبزی و بعضی قابهای تزیینی و پوششهای در مورد استفاده
قرار میگیرد. تانوآك : برون چوب تانوآك هنگامی كه تازه بریده
شده باشد، قهوهای مایل به قرمز روشن است و با گذشت زمان
تیرهتر میشود بطوریكه تقریبا از درون چوب كه آن هم با گذشت
زمان به رنگ قهوهای مایل به قرمز تیره در میآید، غیر قابل
تشخیص میگردد. تاپلو : تاپلوی آبی تحت عنوان تاپلو صمغی،
تاپلوی مرداب و ترش صمغ، تاپلوی سیاه تحت عنوان سیاه صمغ و ترش
صمغ، تاپلوی مرداب تحت عنوان سیاه صمغ مرداب، سیاه صمغ و ترش
صمغ و تاپلوی اگی چی تحت عنوان تاپلوی ترش، آلو لاك پشتی و آلو
اگی چی نیز شناخته میشوند. چوب گونههای مختلف تاپلو از نظر
ظاهر و خواص كاملا مشابه یكدیگر است. درون چوب آن خاكستری مایل
به قهوهای روشن است و بتدریج با برون چوب روشنتر آن كه عموما
چند سانتیمتر پهنا دارد، یكی میشود. گردوی سیاه : درون چوب
گردوی سیاه از رنگ قهوهای روشن تا قهوهای تیره تغییر میكند.
برون چوب آن تقریبا سفید است و پهنای آن در درختانی كه بصورت
روباز رشد كردهاند بیش از 8 سانتیمتر میباشد. گردوی سیاه
بطور طبیعی راست رگه است، با ابزارها به آسانی كار میكند (تحت
درودگری قرار میگیرد) و هنگام استفاده پایدار است. بید سیاه :
بید سیاه اصولا بصورت الوار بریده میشود. مقادیر كمی از آن
برای چلیك سازی ناقص، روكش، خرده نجاری، زغال چوب، خمیر چوب
مخصوص كاغذ سازی، اندامهای مصنوعی و ستونهای پرچینها
استفاده میشود. این الوار اصولا برای ساخت جعبهها، پالتها،
صندوقهای بزرگ چوبی، جعبههای كوچك (جعبههای جواهرات) و
مبلمان بكار میرود. صنوبر (سپیدار) زرد : برون چوب صنوبر زرد،
سفید است و غالبا چندین سانتیمتر پهنا دارد. درون چوب آن
قهوهای مایل به زرد است و گاهی اوقات رگههایی به رنگهای
ارغوانی، سبز، سیاه، آبی یا قرمز دارد. این رنگ آمیزیها بر
خواص فیزیكی این چوب اثر نمیگذارد. این چوب عموما راست رگه و
بافت آن نسبتا یكنواخت است. چوب آهسته رشد كرده آن، نسبتا سبك
وزن و استحكام خمشی آن نسبتا پایین استآنآآ، نسبتا نرم و
مقاومت آن در برابر ضربه نسبتا پایین میباشد. چوبهای نرم
: سرو ساده (سرو برهنه) : . از نظر تجاری، اصطلاحات سرو قرمز
جز و مدی، سرو خلیج، سرو قرمز(نوع ساحلی) و سرو زرد(نوع داخلی)
غالبا بكار میرود. در حدود نیمی از الوارهای سرو از ایالت
جنوبی و در حدود یك چهارم آنها از ایالات اطلس جنوبی میآید.
برون چوب سرو ساده، باریك و تقریبا سفید است. رنگ درون چوب از
قهوهای مایل به زرد روشن تا قرمز مایل به قهوهای تیره،
قهوهای یا شكلاتی به گستردگی تغییر میكند. صنوبر دوگلاس :
صنویر دوگلاس(سودوت سوگا منزیسی) بصورت محلی تحت عنوان صنوبر
قرمز، صنوبر دوگلاس و صنوبر زرد نیز نامیده میشود. محدود رویش
آن از كوههای راكی تا ساحل اقیانوس آرام و از مكزیك تا كلمبیای
بریتانیای مركزی امتداد دارد. صنوبرهای راست(گونههای شرقی) :
صنوبر بالسام(آبیس بالسامی) اصولا در نیوانگلند، نیویورك،
پنسیلوانیا و ایالات گریت لایك میروید. صنوبر فراسر(آبیس
فراسری) در كوههای آپالاچی ویرجینیا، كارولینای شمالی وتنسی
میروید. صنوبرهای راست(گونههای غربی) : شش گونه تجاری،
صنوبرهای راست غربی را تشكیل میدهند: صنوبر كاجی سوبال(آبیس
لاسیوكارپا)، صنوبر قرمز كالیفرنیا(آبیس مگنیفیكا)، صنوبر
بزرگ(باشكوه) (آبیس گرندیس)، صنوبر نجیب(آبیس پروكرا)، صنوبر
نقرهای اقیانوس آرام(آبیس آمابیلیس) و صنوبر سفید(آبیس
كانكالر). صنوبرهای راست غربی اصولا در واشنگتن، ارگان،
كالیفرنیا، مونتانای غربی و آیداهوی شمالی بعنوان الوار بریده
میشوند و در سراسر ایالات متحده تحت عنوان صنوبر سفید خرید و
فروش میشوند. شوكران شرقی : درون چوب شوكران شرقی قهوهای كم
رنگ با ته رنگ میال به قرمز میباشد. برون چوب به گونه غیر
قابل تشخیص از درون چوب مجزا شده است اما رنگ آن ممكن است كم
رنگتر باشد. شوكران، غربی و كوهی : شوكران
غربی(تسوگاهتروفیلا) تحت عنوان شوكران ساحل غربی، شوكران
اقیانوس آرام، شوكران كلمبیای بریتانیا، شوكران- صنوبر و
شوكران غربی- صنوبر نیز نامیده میشود و در امتداد ساحل
اقیانوس آرام ارگان و واشنگتن و در شمال كوههای راكی شمالی تا
كانادا و آلاسكا میروید. سرو خوشبو : سرو خوشبو(كالوسدروس
دكورنس(مترادف لیبوسدروس دكورنس) در كالیفرنیا، ارگان جنوب
غربی و منتهای غربی نوادا میروید. اغلب الوارهای سرو خوشبو از
نیمه شمالی كالیفرنیا میآید. سیاه كاج غربی : سیاه كاج
غربی(لاریكس آكسیدنتالیس) در مونتانای غربی، آیداهوی شمالی،
ارگان شمال شرقی و بر روی تپههای شرقی كوههای كاسكید در
واشنگتن میروید. در حدود دو سوم الوارهای این گونه در آیداهو
و مونتانا و یك سوم آن در ارگان و واشنگتن تولید میشود. كاج
سفید شرقی : درون چوب كاج سفید شرقی قهوهای روشن است و غالبا
ته رنگی مایل به قرمز دارد. درون چوب در مجاورت هوا تیرهتر
میشود. این چوب بافت نسبتا یكنواختی دارد و راست رگه(راست
رگه) است، به آسانی در كوره خشك میشود، چروك شدگی كمی دارد و
از نظر پایداری، «عالی» رتبهبندی میشود. كاج ژاك : كاج
ژاك(پنیوس بانكسیانا) كه گاهی اوقات در ایالات متحده تحت عنوان
كاج خارستان، كاج خاكستری و كاج سیاه نامیده میشود، بطور
طبیعی در ایالات گریت لایك و در برخی نواحی پراكنده در
نیوانگلند و نیویورك شمالی میروید. كاج جفری كاج لاجپول :
كاج لاجپول (كاج كنتورتا) تحت عنوان كاج پر گره، كاج سیاه و
كاج نوئل نیز شناخته میشود و در كوه راكی و مناطق ساحلی
اقیانوس آرام تا شمال آلاسكا میروید. این چوب، اصولا در
ایالات مركزی كوه راكی برای الوار و سایر محصولات تولید
میشود. سایر مناطقی كه این چوب در آنجا تولید میشود، آیداهو،
مونتانا، ارگان و واشنگتن هستند. كاج قیری (رزینی) : كاج قیری
(كاج ریجیدیا) از ماین تا شرق تنسی و شمال جورجیا در امتداد
كوهها میروید. درون چوب آن قرمز قهوهای و صمغی است. برون
چوب، پهن و زرد روشن است. چوب كاج قیری نسبتا سنگین، محكم، سفت
و سخت است. مقاومت آن در برابر ضربه نسبتا زیاد است. چروك
خوردگی (آب رفتگی) آن در محدوده نسبتا كم تا نسبتا زیاد قرار
دارد. كاج آبی : كاج آبی (كاج سروتینا) از نیوجرسی تا فلوریدا
در مناطق ساحلی میروید. این كاج در گروههای كوچك یا بطور
منفرد وجود دارد و با سایر كاجها در فلاتهای پست مخلوط شده
است. برون چوب كاج آبی پهن و زرد كمرنگ است. درون چوب نارنجی
تیره است. این چوب سنگین، درشت رگه و صمغی است. چروك خوردگی آن
نسبتا بالاست. این چوب نسبتا محكم، سفت و سخت است و مقاومت آن
در برابر ضربه نسبتا بالاست. كاج پاندروسا : كاج پاندروسا تحت
عنوان كاج پاندروسا، كاج نرم باختری، كاج زرد باختری، كاج گاو
نر و كاج سیاه پوش نیز شناخته میشود. كاج جفری كه در كنار كاج
پاندروسا در كالیفرنیا و ارگان میروید، معمولا با كاج
پاندروسا وارد بازار شده و تحت این نام فروخته میشود. درون
چوب كاج پاندروسا قهوهای قرمز روشن و برون چوب آن تقریبا سفید
تا زرد كمرنگ است. چوب بخشهای بیرونی كاج پاندروسا با اندازه
الوار ارهكشی، عموما نسبتا سبك وزن، كم استحكام، نسبتا نرم و
سفت است و مقاومت آن در برابر ضربه نسبتا كم است. كاج سرخ :
كاج سرخ (كاج رزینوزا) غالبا كاج نروژی و گاهی كاج سخت و كاج
قیری نامیده میشود. این گونه در نیوانگلند، نیویورك،
پنسیلوانیا و ایالات گریت لایك (دریاچه بزرگ) میروید. كاج
جنوبی : تعدادی از گونهها در گروهی قرار دارند كه بعنوان
الوار كاج جنوبی فروخته میشوند. چهار گونه عمده كاج جنوبی و
محدودههای رشد آنها بصورت زیر میباشند: كاج نوئل (صنوبری)
:درون چوب كاج نوئل (صنوبری) قهوهای روشن و برون چوب پهن آن
تقریبا سفید است. چوب كاج توئل (صنوبری) نسبت به چوب گروه گونه
كاج جنوبی اصلی، در اغلب موارد استحكام كمتری دارد. كاج نوئل
(صنوبری) از نظر خواص خمشی مهم، استحكام فشاری (عمود و موازی
رگه) و سختی تا حد قابل توجهی با صنوبرهای واقعی برابری
میكند. كاج قندی : كاج قندی (كاج لامبریتانا)، بزرگترین گونه
كاج در جهان است كه گاهی اوقات كاج قندی كالیفرنیا نامیده
میشود. اكثر الوارهای كاج قندی در كالیفرنیا و جنوب غربی
ارگان میرویند. كاج ویرجینیا : درون چوب آن نارنجی و برون چوب
تقریبا سفید و نسبتا پهن است. این چوب نسبتا سنگین، نسبتا
محكم، نسبتا سخت و نسبتا سفت است و چروكخوردگی نسبتا بالا و
مقاومت ضربهای بالا دارد. كاج سفید باختری (غربی) : كاج سفید
باختری (كاج مونتیكولا) بعنوان كاج سفید آیداهو یا كاج سفید
نیز شناخته میشود. حدود چهار پنجم الوار چوب حاصل از این گونه
از آیداهو و واشنگتن بدست میآید. مقادیر كمی نیز در مونتانا و
ارگان بریده میشوند. درون چوب كاج سفید باختری از رنگ كرم تا
قهوهای مایل به قرمز روشن میباشد و در مجاورت هوا تیره
میشود. برون چوب آن سفید مایل به زرد است و عموما از 2 تا 8
سانتیمتر (1 تا 3 اینچ) پهنا دارد. سدر پورت- ارفورد : درون
چوب سدر پورت – ارفورد از رنگ زرد روشن تا قهوهای كمرنگ
میباشد. برون چوب آن باریك و سخت است و به این صورت از درون
چوب قابل تشخیص است. این چوب بافت ریزی دارد، عموما راست رگه
است و بوی ادویه مطبوعی دارد. این چوب نسبتا سبك وزن، سفت،
نسبتا محكم و سخت است و در برابر ضربه نسبتا مقاوم است. سدر
سرخ شرقی : سدر سرخ شرقی (ژونیپروس ویرجینیانا) در سرتاسر نیمه
شرقی ایالات متحده بجز ماین، فلوریدا و نوار باریكی در امتداد
ساحل خلیج و در ارتفاعات بالای رشته كوه آپالاچی میروید. سدر
سرخ باختری (غربی) : سدر سرخ باختری (سرو خمرهای
پلیكاتا) در شمال غربی اقیانوس آرام و در امتداد ساحل اقیانوس
آرام تا آلاسكا میروید. این درخت، سدر قایقی، سرو خمرهای غول
پیكر، توفال چوبی و سدر سرخ اقیانوس آرام نیز نامیده میشود.
سرخ چوب : اكثر الوارهای سرخ چوب برای ساختمانسازی بكار برده
میشود. این الوارها بگستردگی در ساخت مجدد روكش، پنجرهها،
درها، پردهها، مصنوعات چوبی، بدنه جعبههای كوچك و مخازن بكار
میرود. صنوبر شرقی (درخت نوئل شرقی) : بیشترین كاربرد صنوبر
شرقی برای خمیر چوب مخصوص كاغذسازی است. الوار صنوبر شرقی برای
مصالح چوببستسازی، پرداختكاری عمومی، جعبهها، صندوقهای
بزرگ چوبی و بردهای صوتی پیانو بكار برده میشود. صنوبر
انگلمان : این گونه تحت عنوان صنوبر سفید، صنوبر كوهی، صنوبر
آریزونا، صنوبر نقرهای و گل حنا نیز شناخته میشود. صنوبر
سیتكا : صنوبر سیتكا (Picea sitchensis)، درخت بزرگی
است كه از كالیفرنیا تا آلاسكا در امتداد ساحل شمال غربی
آمریكای شمالی میروید. تامارك : درون چوب تاماراك (لاریكس)
قهوهای مایل به زرد تا قهوهای خرمایی است. برون چوب آن مایل
به سفید است و عموما كمتر از cm 5/2 (in 1) پنها دارد. سدر
سفید، شمالی و اطلسی : درون چوب سدر سفید، قهوهای روشن و برون
چوب آن سفید یا تقریبا سفید است. برون چوب آن معمولا باریك
است. این چوب سبك وزن و نسبتا نرم است و استحكام و مقاومت
ضربهای آن كم است. سدر زرد : درون چوب سدر زرد، زرد شفاف و
درخشان است. برون چوب آن باریك، سفید تا مایل به زرد است و از
درون چوب به سختی قابل تشخیص است. چوبهای وارداتی : این
بخش به معنی توصیف تمام چوبهایی كه زمانی در ایالات متحده
موجود بوده و یا از كشورهای دیگر به ایالات متحده وارد شده،
نیست. این بخش فقط شامل گونههایی است كه در حال حاضر از اهمیت
تجاری برخوردارند. چوبهای سخت شامل موارد ذیل: ( با توضیحات
مربوط به هر كدام كه در اصل مقاله ذكر شده است و به
منظور پرهیز از بزرگ شدن چكیده مطالب از ذكر آنها در این صفحه
اجتناب میشود). آفرورموزیا، آلباركو، درخت همیشه بهار ،
آندیروبا، آنجلین، آنجلیك، آودیر، آزوب ، بگتیكان، بالاتا،
بالو، بالوی قرمز، بالزا، باناك، بنگ، سیلوربالی قهوهای ،
كاتیو، سدرو ، سیبا، كورباریل، دگام، دترما، اكوپ، گونكالو
آلویز، درون سبز، هورا، ایلومبا، ایپ، ایروكو، جاراه؛ جلوتونگ،
كانیل هات ، كاپور، كاری، كمپاس، كرویینگ، لیگنوم ویتا ،
لیمبا، ماكاوود ، درخت انبه ماشینی ، درخت (چوب) ماهاگونی ،
ماهاگونی آفریقایی ، ماهاگونی آمریكایی ، ماهاگونی فیلیپینی ،
مان بارك لاك ، مانی ، ماریش بالی، گروههای مرانتی ، مربو،
مرساوا، مورا، بلوط گرمسیری ، ابچی، اكوم، اوپپ، پومارفیم،
پروبا د كامپوس ، پروبا روزا ، پیلون، پیكویا ، پریماورا،
ارغوانی قلب ، رامین، رابل، رزوود برزیلی ، رزوود هندی ، ساند،
سانتاماریا، ساپل، سپیتر، سرایای قرمز، سرو اسپانیولی،
ساكوپیرا، ساج، تورنیلو، والابا چوبهای نرم : سرو مكزیكی، كاج
پارانا، كاج پارانا، كاج كاری بین، كاج اوكوت، كاج رادیاتا
كسب اطلاعات بيشتر
7- 2 كتاب راهنمای چوب - فصل
2
ساختمان
چوب : ماهیت فیبری چوب به شدت تحت تاثیر چگونگی استفاده از آن
قرار میگیرد. چوب، اصولا از سلولهای تو خالی، دراز و دوكی شكل
تشكیل شده كه در امتداد تنه درخت و موازی با یكدیگر آرایش
یافتهاند. هنگامی كه الوار و سایر محصولات از درخت بریده
میشوند، خصوصیات این سلولهای فیبری و آرایش آنها بر خواصی
نظیر استحكام و چروكیدگی و نیز الگوی رگههای چوب، اثر
میگذارند. این فصل بطور خلاصه بعضی از اجزای ساختمان چوب را
توصیف میكند. پوست، چوب، شاخهها و كامبیوم (لایه زاینده) :
پوست، كه به دو بخش تقسیم میشود: یك بخش چوب پنبهای مرده
بیرونی (A) كه ضخامت آن براساس گونه و سن درخت تا حد زیادی
تغییر میكند و یك بخش زنده داخلی نازك (B) كه غذا را از برگها
به بخشهای در حال رشد درخت منتقل میكند. چوب، كه در درختان
قابل فروش اغلب گونهها، بوضوح (بطور واضح) به برون چوب (D) و
درون چوب (E) تقسیم میشود و ناحیه مغزی (F)، بخش مركزی كوچك
بافت میباشد كه در مركز ساقهها، شاخهها و تركهای درخت قرار
گرفته و رشد اولیه چوب در آن صورت میگیرد. برون چوب و درون
چوب : برون چوب بین كامبیوم (لایه زاینده) و درون چوب قرار
گرفته است (شكل 1-2 (D)). برون چوب هم محتوی سلولهای زنده است
و هم محتوی سلولهای مرده و كار آن بطور كلی ذخیره سازی غذا
است. برون چوب در لایههای بیرونی نزدیك كامبیوم، كار انتقال
آب یا شیره گیاهی را انجام میدهد. حلقه های رشد : در اغلب
گونهها در آب و هوای معتدل، تفاوت بین چوب بهاره كه در فصل
رشد زودتر تشكیل میشود و چوب پاییزه كه بعدا تشكیل میشود،
برای تولید و تشخیص حلقههای رشد سالیانه بصورت كاملا متمایز
كافی است. سن یك درخت بوسیله شمردن این حلقهها در كنده
یا در برش عرضی تنه تعیین میشود. هنگامی كه حلقه های رشد
برجسته و نمایان هستند، مثلا در اغلب سوزنی برگان و پهن برگان
دارای حلقه متخلخل، خواص فیزیكی چوب اولیه با چوب پاییزه تا حد
زیاد و بطور قابل ملاحظهای متفاوت است. چوب اولیه سبك
وزنتر، نرمتر و ضعیفتر از چوب پاییزه است. بعلت بیشتر بودن
چگالی چوب پاییزه، گاهی اوقات، بخشی از چوب پاییزه برای تشخیص
استحكام چوب بكار برده میشود. سلولهای چوب : سلولهای چوب-
اجزای ساختمانی بافت چوب- دارای اندازهها و شكلهای مختلفی
هستند و بصورت كاملا محكم به یكدیگر میچسبند. سلولهای چوب خشك
ممكن است خالی باشند یا بطور جزئی با رسوباتی نظیر صمغها و
رزینها یا با تیلوزها پر شده باشند. سخت چوبها علاوه بر
الیاف، سلولهایی با قطر نسبتا بزرگ به نام آوند یا منفذ دارند.
این سلولها، مجراهای اصلی در حركت شیره گیاهی هستند. نرم چوبها
برای انتقال شیره گیاهی بصورت طولی در درخت از این مزیت
برخوردار نمیباشند، بلكه آنها برای انجام این كار از وجود
تراكئیدها بهره میجویند. تركیب شیمیایی : چوب خشك اصولا از
سلولز، لیگنین، همی سلولزها و مقادیر كمی (5% تا 10%) مواد
عصارهای تشكیل شده است. سلولز، جزء اصلی چوب است، تقریبا 50%
وزن ماده چوب را شامل میشود. سلولز، یك پلیمر خطی با وزن
مولكولی بالاست كه شامل زنجیرهایی دارای 1 تا بیش از 4 مونومر
(تكپار) گلوكز با اتصال β میباشد. . لیگنین در تركیب لاستیك و
مخلوطهای بتونی نیز بكار برده میشود. مقادیر كمی از لیگنین
برای تولید وانیلین جهت طعم دهندگی و برای تولید حلالها مورد
استفاده قرار میگیرد. تحقیات اخیر، پتانسیل كاربرد لیگنین در
تولید چسبهای چوب را بررسی میكند. هم مواد خارجی آلی و هم
مواد خارجی غیر آلی (معدنی) در چوب یافت میشوند. جزء آلی،
حالت عصارهای را بخود میگیرد و در خواصی نظیر رنگ، بو، مزه،
مقاومت در برابر فساد چوب، چگالی، نمگیری و طوبتگیری و
قابلیت اشتعال بكار گرفته میشوند. محصولات غیر فیبری
گرانبهایی از چوب ساخته میشوند كه شامل مخازه دریایی، محصولات
جانبی خمیر كاغذ، وانیلین، اتیل الكل، ذغال، شیرهها و محصولات
ساخته شده از پوست درخت میباشند. تشخیص گونهها : تعدادی از
گونههای چوبی، خواص مكانیكی یا شیمیایی منحصربفردی دارند.
بهرهبرداری مناسب از گونهها، نشان میدهد كه این گونهها
باید از طریق شناسایی خواص خود با شرایط كاربرد نهایی متناسب و
منطبق شوند. این كار به شناسایی گونههای چوب بصورت مستقل از
پوست، شاخ و برگ و سایر خصوصیات درخت، نیاز دارد.كسب
اطلاعات بيشتر
7-3 كتاب راهنمای چوب - فصل 3
تنوع
استفاده از چوب را میتوان بوسیله كاربردهای گسترده و محصولات
متنوع آن نشان داد. این تنوع، حاصل طیفی از خصوصیات فیزیكی
مطلوب الوار یا خواص انواع گونههای چوب میباشد. در بعضی
موارد، بیش از یك مورد از خواص مرتبط با چوب در محصول نهایی
اهمیت دارد. به عنوان مثال، برای انتخاب گونهای از الوار و
تولید محصول مشخصی از آن، ارزشهای مرتبط با نوع ظاهری چوب نظیر
بافت، الگوی رگه یا رنگ ممكن است در مقابل مواردی چون قابلیت
ماشینكاری، ثبات ابعادی یا مقاومت در برابر فساد، مورد
ارزیابی قرار گیرد. چوب رطوبت را با هوا مبادله میكند. مقدار
و جهت این مبادله (بدست آوردن یا از دست دادن آن) به رطوبت
نسبی و دمای هوا و مقدار آب موجود در چوب بستگی دارد. این
رابطه با رطوبت، تاثیر مهمی بر روی خواص و عملكرد چوب دارد.
این فصل، خواص فیزیكی بسیار مهم در طراحی محصولات چوبی را مورد
بحث قرار میدهد. شكل ظاهری : رگه و بافت : عبارات رگه
و بافت در مورد چوب عموما نامرتبط جلوه مینماید. رگه در
مراجع و منابع علمی اغلب برای حلقههای سالیانه رشد بكار برده
میشود مانند رگه ریز و رگه درشت اما برای نشان دادن جهت
الیاف نیز مورد استفاده قرار میگیرد مانند رگه راست، رگه
مارپیچی (حلزونی) و رگه مجعد. الوار اره شده مماسی و شعاعی :
الوار میتواند از كنده درخت به دو روش مجزا بریده شود: (الف)
مماس با حقلههای (دایرههای) سالیانه رشد كه در پهن برگان،
الوار مسطح اره شده یا مماسی اره شده و در سوزنی برگان، الوار
رگه بریده (رگه شكافته) تولید میكند و (ب) بصورت شعاعی از
مغز چوب با موازی با شعاعها . میزان رطوبت میزان
رطوبت چوب بصورت وزن آب چوب مورد نظر بعنوان كسری از، معمولا
درصدی از، وزن چوب خشك شده در كوره تعریف میشود. وزن، چروك
خوردگی، استحكام و سایر خواص به میزان رطوبت چوب بستگی دارند.
میزان رطوبت درختان میتواند از حدود 30% تا بیش از 200% وزن
توده چوب تغییر میكند. میزان رطوبت برون چوب چوبهای نرم
(درختان سوزنی برگ) معمولا بیشتر از درون چوب آنها است. چوب
سبز و نقطه اشباع فیبر : رطوبت در چوب میتواند بصورت آب
مایع (آب آزاد) یا بخار آب در مجراها و حفرههای سلولی و بصورت
آبی كه بگونه شیمیایی (آب محبوس) در داخل دیوارههای سلولی
نگهداری میشود، وجود داشته باشد. میزان رطوبت متوازن :
میزان رطوبت چوب در زیر نقطه اشباع الیاف، هم تابعی از رطوبت
نسبی است و هم تابعی از دمای هوای اطراف (محیط). میزان رطوبت
متوازن(EMC) بعنوان میزان رطوبتی تعریف میشود كه در آن، چوب
نه رطوبت را به خود میگیرد و نه از دست میدهد. چروكیدگی :
هنگامی كه میزان رطوبت بیشتر از نقطه اشباع الیاف است، چوب از
نظر ابعادی پایدار است. چنانچه چوب رطوبت بگیرد یا از دست بدهد
تا به زیر این نقطه برسد، ابعاد چوب تغییر میكند. هنگامی كه
دیوارههای سلولی رطوبت را از دست میدهند، چوب چروك میشود و
هنگامی كه دیوارههای سلولی رطوبت بخود میگیرند، چوب متورم
میشود. این چروك شدگی و متورم شدگی میتواند منجر به تاب
خوردگی، ترك خوردگی، شكافتگی و شل شدن گیره یا ادوات چفت و بست
و ابزارهای مربوطه و شكاف در ناحیه كف قطعات باریك شود یا
مشكلات اجرایی را ایجاد میكند كه از مفید بودن محصول چوبی
میكاهد. بنابراین، درك این پدیدهها و در نظر گرفتن تاثیر
آنها بر روی محصولات چوبی مهم است. وزن، چگالی و وزن مخصوص :
دو عامل اولیه بر وزن محصولات چوبی اثر میگذارند: میزان رطوبت
و چگالی ساختار اصلی چوب. عامل سوم، مواد معدنی و اجسام قابل
استخراج، و تاثیر آنها فقط بر روی تعداد محدودی از گونهها
میباشد. كیفیت كاركرد : سهولت كاركرد و عملكرد چوب با
ابزارهای دستی عموما بطور مستقیم با وزن مخصوص چوب تغییر
میكند. هر چه وزن مخصوص چوب كمتر باشد، بریدن آن با یك ابزار
تیز آسانتر است. مقاومت در برابر پوسیدگی : چوبی كه همیشه خشك
نگه داشته میشود، فاسد نمیشود. بعلاوه، اگر چوب بطور مداوم
زیر آب نگه داشته شود، حتی به مدتهای طولانی، بدون توجه به
گونه چوب یا وجود برون چوب، توسط قارچهای فاسد كننده عمومی
چندان تحت روال فساد قرار نمیگیرد. باكتریها و قارچهای معین
دارای فساد نرم میتوانند به چوب فرو رفته در زیر آب حمله كنند
اما فساد حاصله بسیار كند میباشد. بخش بزرگی از چوب در حال
استفاده در تمام زمانها به اندازهای خشك نگهداشته میشود كه
مدت زیادی دوام داشته باشد. خواص گرمایی : چهار خاصیت گرمایی
مهم چوب، هدایت گرمایی، ظرفیت گرمایی، نفوذپذیری گرمایی و ضریب
انبساط گرمایی میباشند. خصیصههای الكتریكی : مهمترین
خصیصههای الكتریكی چوب رسانایی، ثابتهای دی الكتریك و فاكتور
نیروی دی الكتریك میباشد. رسانایی یك ماده مشخص كننده جریان
الكتریكی میباشد كه به هنگامی كه مادهای تحت یك گرادیان
ولتاژ خاص قرار داده میشود جریان مییابد. قابلیت رسانایی :
رسانایی الكتریكی چوب از نظر ولتاژ به كار رفته دارای تفاوت
اندكی بوده و تقریباً برای هر افزایش دمای 10 درجه سانتیگراد
(18درجه فارنهایت) دو برابر میگردد. رسانایی الكتریكی چوب (یا
حالت متقابل، مقاومت مخصوص) به میزان زیادی در مقایسه با میزان
رطوبت، مخصوصاً در زیر نقطه اشباع الیاف، متغیر میباشد.
فاكتور توان دیالكتریك : هنگامی كه یك نارسانا (غیر هادی) در
یك میدان الكتریكی قرار داده میشود، انرژی پتانسیل را جذب
كرده و ذخیره میكند. مقدار انرژی ذخیره شده در واحد حجم به
ثابت دیالكتریك و بزرگی میدان بكار رفته، بستگی دارد. ضریب
اصطكاك : ضریب اصطكاك به میزان رطوبت چوب و ناهمواری (زبری)
سطح بستگی دارد. این ضریب، با تغییر گونه، به میزان اندكی
تغییر میكند بجز گونههایی نظیر لیگنوم ویتا (یك جور درخت
گرمسیری صمغدار در آمریكا كه چوب سختی دارد) كه شامل مواد
جاذب مومی و روغنی فراوان میباشند. تشعشع هستهای : شدت تابشی
كه از ماده عبور میكند، طبق رابطه ... ، كاهش مییابد كه I
شدت كاهش یافته پرتو در عمق x از ماده، I0 شدت تابع (وابسته)
پرتو تابش و، ضریب جذب خطی ماده، جزیی از انرژی خارج شده از
پرتو در واحد عمق پیموده شده میباشد.كسب
اطلاعات بيشتر
7-
4 كتاب راهنمای چوب - فصل 4
خواص مكانیكی چوب : خواص مكانیكی ارائه شده در این فصل از
آزمایشهای انجام شده بر روی قطعات كوچك چوب كه اصطلاحا تحت
عنوان قطعات «صاف» یا «راست رگه» نامیده میشوند، حاصل
شدهاند، چرا كه شامل خصوصیاتی نظیر گرهها، رگه عرضی، تركها و
شكافها نمیباشند. این قطعات آزمایشی خصوصیات آناتومی نظیر
حلقههای رشدی، كه در الگوهای ثابت داخل هر قطعه وجود دارند،
را دارا میباشند. نمونههای چوب صاف معمولا در مكانیك چوب تحت
عنوان قطعات «یكنواخت یا همگن» در نظر گرفته میشوند. بسیاری
از خواص مكانیكی چوب كه در این فصل جدولبندی شدهاند از
روشهای نمونهگیری و آنالیز گسترده حاصل شدهاند. این خواص تحت
عنوان میانگین خواص مكانیكی نمونهها نشان داده میشوند. بعضی
از خواص نظیر كشش موازی رگه و تمامی خواص بعضی از گونههای
وارداتی، بر مبنای تعداد محدودتری از گونهها میباشند كه در
معرض روشهای نمونهگیری و آنالیز مشابه قرار نگرفتهاند.
چگونگی خواص گونههای اخیر به منظور مشخص نمودن خواص میانگین
آنها هنوز بطور كامل محرز نمیباشد، با این وجود، این خواص
بهترین اطلاعات موجود را نشان میدهند. تغییرپذیری یا تغییر در
خواص در تمام مواد، عمومی است. از آنجا كه چوب یك ماده طبیعی
است و از آنجا كه درخت در معرض بعضی اثرات متغیر مداوم (نظیر
رطوبت، شرایط خاك و فضای رشد) قرار دارد، خواص چوب حتی در ماده
صاف بطور قابل توجهی تغییر میكند. این فصل اطلاعاتی را كه
مورد ماهیت و بزرگی تغییرپذیری خواص ممكن است، ارائه میدهد.
چوب ممكن است تحت عنوان ماده اورتوتروپیك (دارای محور اصلی
عمودی) توصیف شود. یعنی چوب در جهت سه محور متقابلا عمود:
طولی، شعاعی و مماسی، خواص مكانیكی مستقل و منحصر بفرد دارد.
محور طولی
L با
فیبر (رگه) موازی است. محور شعاعی R برای حلقههای رشد عادی
است (عمود بر رگه در جهت شعاعی) و محور مماسی T بر رگه عمود
اما بر حلقههای رشد مماسی است. این محورها در شكل 4-1 نشان
داده شدهاند. خواص مکانیکی که غالبا اندازهگیری میشوند و
تحت عنوان «خواص استحکامی» نامیده میشوند از نظر طرح شامل
مدول گسیختگی در خمش، حداکثر تنش در تراکم موازی رگه، تنش
تراکمی عمود بر رگه و استحکام برشی موازی رگه میباشد.
اندازهگیریهای اضافی غالبا از سنجش کار برای ماکزیمم بار در
خمش، استحکام خمشی ضربهای، استحکام کششی عمود بر رگه و سختی
تشکیل شده است. این خواص بر اساس گروههای سخت چوب و نرم چوب
(به سختی یا نرمی ارتباط ندارد) درختان جنگلی پهناور،
گروهبندی شدهاند و برای تعدادی از گونههای تجاری مهم در
جدولهای 3-4 تا 5-4 داده شدهاند. استحكام پیچشی- مقاومت در
برابر پیچخوردگی حول یك محور طولی. استحكام برش پیچشی برای
بخشهای توپر چوب، به عنوان استحكام برشی موازی با رگه در نظر
گرفته میشود. دو سوم مقدار استحكام برش پیچشی بعنوان تخمینی
از تنش برش پیچشی در حد نسبی بكار برده میشود. خزش و دوام
بار- تغییر شكل وابسته به زمان در چوبی كه تحت بار قرار گرفته
است. اگر این بار به اندازه كافی زیاد و دوام بار طولانی باشد،
شكست (خزش- گسیختگی) بطور اساسی اتفاق خواهد افتاد. زمان مورد
نیاز برای رسیدن به گسیختگی، عموما دوام بار نامیده میشود.
دوام بار یك عامل مهم در مقادیر طراحی نصب (كارگذاری) میباشد.
خزش و دوام بار در بخشهای بعدی این فصل توصیف میشوند. خستگی-
مقاومت در برابر شكست تحت تركیبات خاصی از شرایط بارگذاری
چرخهای: فركانس و تعداد سیكلها (چرخهها)، تنش ماكزیمم، نسبت
تنش ماكزیمم به تنش مینیمم (حداقل) و عوامل كم اهمیتتر دیگر.
عوامل اصلی كه برخستگی در چوب تاثیر میگذارند بعدا در این فصل
بحث میشوند. سرعت صوت در یك الوار ساختمانی، تابعی از ضریب
كشسانی و چگالی میباشد. در چوب، سرعت صوت با جهت (مسیر) رگه
تغییر میكند زیرا ضریب كشسانی عرضی خیلی كمتر از مقدار طولی
آن است (به كوچكی 20/1)، سرعت صوت در عرض رگه تقریبا یك پنجم
تا یك سوم مقدار طولی آن است. اصطكاك داخلی : هنگامی كه الوار
توپر زیاد كشیده میشود، بعضی از انرژیهای مكانیكی آن بصورت
گرما تلف میشوند. اصطكاك داخلی، اصطلاحی است كه برای مشخص
كردن مكانیسمی كه سبب این اتلاف انرژی میشود، بكار میرود.
مكانیسم اصطكاك داخلی در چوب، تابع پیچیدهای از دما و محتوای
رطوبت است. عموما مقدار محتوای رطوبتی وجود دارد كه در آن، در
هر دو طرف این و حداقل، هنگامی كه محتوای رطوبت از صفر تا نقطه
اشباع فیبر افزایش مییابد، اصطكاك داخلی افزایش مییابد. جسمی
كه از چوب ساخته شده، اساسا سنگینتر از آب است. وزن مخصوص آن
بدون توجه به گونه چوب در حدود 5/1 است. با این وجود، چوب خشك
اغلب گونهها روی آب شناور میشود و بنابراین واضح است كه بخشی
از حجم قطعه چوب بوسیله منافذ و حفرههای سلولی پر شده
است.انحرافات (تغییرات) در اندازه این دهانهها و در ضخامت
دیوارههای سلولی سبب میشود بعضی از گونهها نسبت به گونههای
دیگر ماده چوبی بیشتری در واحد حجم داشته باشند و بنابر این
وزن مخصوص بالاتری دارند. گره بخشی از یك شاخه است كه به تنه
درخت متصل شده است. تاثیر گره بر روی خواص مكانیكی یك شاخه
چوبی بواسطه جلوگیری از پیوستگی و تغییر در جهت الیاف چوبی
همراه گره میباشد. تاثیر گرهها به اندازه، مكان، شكل و كامل
بودن (بیعیب بودن) آنها، شیب محلی همراه (وابسته به) رگه و
نوع تنشی كه شاخه چوبی در معرض آن قرار دارد، بستگی دارد.
اثرات جهتگیری حلقه رشد سالیانه حد واسط به صورت محدود مورد
مطالعه قرار گرفتهاند. ضریب كشسانی، تراكم (فشردگی) تنشی عمود
بر دانه در حد نسبی و استحكام كششی عمود بر دانه تمایل دارند.
در جهتگیری 45 درجه و 0 درجه تقریبا یكسان باشند اما برای بعضی
گونهها، این مقادیر 40% تا 60% كمتر از جهتگیری 45 درجه
میباشند. بافت چوبی غیر عادی غالبا با خمیدگی تنه درخت و كج
شدگی شاخههای بزرگ هم در كاجها و هم در پهن برگان همراه است.
عموما عقیده بر این است كه چنین چوبی به عنوان پاسخ طبیعی درخت
نسبت به برگشت تنه درخت یا شاخههای بزرگ آن به وضعیت طبیعیتر
آن تشكیل میشود بنابراین، چوب كششی نامیده میشود. تنشهای
تراكمی اضافی در امتداد رگه كه شكستهای جزئی را ایجاد میكنند،
میتوانند در اثر خمیدگی اضافی درختان پابرجا ناشی از باد یا
برف، افتادن درختان در عرض سنگهای ساییده شده و كندهها یا
ناهمواریهای زمین و بكار بردن ناهموار (غیر یكنواخت) كندهها
یا الوارها ایجاد شوند. شكستهای تراكمی نباید با چوب تراكمی
اشتباه شوند. در بعضی نمونهها، شكستهای تراكمی در سطح یك تخته
بصورت خطوط یا مناطق تشكیل شده بوسیله چینخوردگی یا پیچیدگی
(تاب برداشتن) سلولها، دیده میشوند. افرا، گردوی آمریكایی،
زبان گنجشك سفید و تعدادی از گونههای دیگر، غالبا، بوسیله
سوراخهای كوچك ایجاد شده توسط داركوبها آسیب میبینند. این
سوراخهای حاصل از نوك پرندگان، اغلب، در ردیفهای افقی و گاهی
اوقات دور تا دور درخت یافت میشوند و یك لكه قهوهای یا سیاه
كه بصورت یك رگه معدنی مشخص میشود از هر سوراخ (منفذ) خارج
میشود. تعدادی از گونههای چوب محتوی عصارههای قابل برداشت
یا شیرهها در گونههایی نظیر سیاه كاج، سرخ چوب، سدر سرخ
غربی و خرنوب سیاه(اقاقیا) بسیار فراوانند. علاوه بر اثر
برگشتپذیر دما بر روی چوب، یك اثر برگشتناپذیر در دمای بالا
وجود دارد. این اثر دائمی یكی از عوامل انحطاط ماده چوبی است
كه منجر به از دست دادن (كاهش) وزن و استحكام میشود. این كاهش
به عواملی بستگی دارد كه شامل محتوای رطوبت، متوسط حرارت دهی،
دما، دوره مجاورت میباشد و تا حدی گونه و اندازه قطعه را نیر
در بر میگیرد. هنگامی كه یك شاخه چوبی تحت بار قرار گیرد،
ابتدا بصورت كشسانی (الاستیك) تغییر شكل مییابد. اگر بار
همچنان باقی بماند، تغییر شكل اضافی وابسته به زمان روی میدهد
كه خزش نامیده میشود. خزش حتی در تنشهای خیلی كم هم روی
میدهد و تا یك دوره چند ساله ادامه خواهد یافت. در تنشهای به
اندازه كافی بالا، اصولا شكست روی میدهد. خزش نسبی در مقادیر
تنش پایین با خمش، كشش یا فشردگی (تراكم) موازی با دانه مشابه
است اما با توجه به تغییر شرایط رطوبت، در تنش كمی كمتر از خمش
تراكم خواهد بود. خزش نسبی در عرض دانه از نظر كیفی با خزش
موازی با دانه مشابه است اما احتمالا از آن بزرگتر است. رفتار
خزشی تمام گونههای بررسی شده، تقریبا با هم یكسان است. دوام
بار یا زمانی كه در طی آن یك بار بر روی یك عضو چوب عمل
میكند، بصورت پیوسته یا بصورت متناوب، در تعیین باری كه عضو
چوب میتواند با ایمنی تحمل كند، عامل مهمی است. دوام بار ممكن
است تحت تاثیرات تغییرات دمایی و رطوبت نسبی قرار گیرد. در
مهندسی، عبارت خستگی بصورت آسیب در حال پیشرفتی تعریف میشود
كه در مادهای كه در معرض بارگذاری چرخهای قرار دارد، روی
میدهد. این بارگذاری ممكن است تكرار شود (تنشهای دارای علامت
یكسان یعنی همیشه تراكم یا همیشه كشش) یا به حال اول برگردد.
در شرایط دمایی معتدل و نسبتا خشك كه چوب از تاثیرات مخرب نظیر
فساد محافظت میشود، خواص مكانیكی چوب تغییر كمی را با زمان
نشان میدهد. نتایج آزمایش الوارهای بسیار كهنسال نشان میدهند
كه كاهش مهم استحكام چوب صاف فقط چندین قرن پس از شرایط پیر
شدگی طبیعی روی میدهد. سالم بودن چوب دارای عمر چند قرن در
بعضی درختان پابرجا (بعنوان مثال سرخ چوب) دوام چوب را نیز
تایید میكند. اثر محلولهای شیمیایی بر روی خواص مكانیكی به
نوع خاص ماده شیمیایی بستگی دارد. مایعات بدون متورم شدگی نظیر
روغنهای نفتی و كرئوزدت (روغن قطران) اثر محسوسی بر روی خواص
ندارند. خواص، در حضور آب، الكل یا سایر مایعات آلی متورم
كننده چوب، كاهش مییابند اما این مایعات ماده چوب را بصورت
شیمیایی تجزیه نمیكند. كاهش خواص تا حد زیادی به میزان تورم
(بادكردگی) بستگی دارد و این كاهش پس از حذف مایعات متورم
كننده، جبران میشود. آمونیاك بدون آب تا حد قابل ملاحظهای
استحكام و سفتی چوب را كاهش میدهد اما این خواص، هنگامی كه
آمونیاك خارج میشود (حذف میشود) تا اندازه زیادی جبران
میشود. بطور كلی درون چوب نسبت به برون چوب كمتر تحت تاثیر
قرار میگیرند زیرا غیر قابل نفوذتر است. بنابراین، پوششهای
چوبی كه نفوذ مایع را كند میكنند معمولا مقاومت طبیعی در
برابر مواد شیمیایی را بالا میبرند. اغلب برای بالا بردن
عملكرد آتش گرفتن (احتراق) چوب یا برای افزایش مقاومت چوب در
برابر فساد در هنگام استفاده، آن را با مواد شیمیایی
میپوشانند و بدینگونه مورد محافظت قرار میدهند.. هر مجموعه
از مواد شیمیایی و فرآیندهای پوششی اثر منحصربفردی بر روی خواص
مكانیكی چوب پوشانده شده، دارد. محافظت كنندههای روغن مانند
كاهش استحكام محسوسی ایجاد نمیكنند زیرا آنها با اجزای
دیوارههای سلولی چوب بصورت شیمیایی واكنش نمیكنند. با این
وجود، در صورتی كه پارامترهای خشك كردن در حال برگشت (بعنوان
مثال بولتونی كردن، بخار دادن یا شرایط خشك كردن با بخار)
استفاده شوند یا چنانچه دماها یا فشارهای اضافی در طی فرآیند
پوشاندن بكار برده شوند، پوشاندن با محافظت كنندههای روغن
مانند میتواند بطور معكوس بر استحكام تاثیر بگذارند. پوششهای
محافظت كننده غوطهوری در آب میتوانند خواص مكانیكی چوب را
كاهش دهند. استانداردهای پوشاندن شامل شرایط مخصوص عملیاتی
میباشند كه به جلوگیری از كاهش استحكام یا كاهش محدود استحكام
حاصل از فرآیند پوشاندن مواد شیمیایی یا پوشاندن با محافظت
كنندههای غوطهور در آب توجه میكنند. چوب، گاهی اوقات با
منومرهایی نظیر متیل متاکریلات که بعدا پلیمریزه میشوند،
بارور میشود. تعدادی از خواص مکانیکی چند سازه چوب – پلاستیک
حاصله از خواص چوب اصلی بیشتر میشوند که عموما به علت پر شدن
فضاهای خالی ساختمان چوب با پلاستیک میباشد. فرآیند
پلیمریزاسیون و ماهیت شیمیایی و کمیت شیمیایی مونومرها بر خواص
چند سازه (ترکیب) اثر میگذارند. چوب، گاهی در معرض تشعشع
هستهای قرار میگیرد. مثالها شامل ساختارهای چوبی همراه
رآکتورهای هستهای (واکنشگاههای هستهای)، پلیمریزاسیون چوب
با پلاستیک با استفاده از تشعشع هستهای و تخمین غیر مخرب
چگالی چوب و محتوای رطوبت آن میباشند. مقادیر بسیار زیاد
پرتوهای گامات یا نوترونها میتواند سبب تخریب اساسی چوب شود.
قارچهای کپکی و زنگزدگی بر اکثر خواص مکانیکی چوب تاثیر زیاد
میگذارند. زیرا چنین قارچهایی مواد داخل حفرههای سلولی را
میخورند یا بجای خود دیواره ساختمانی به دیواره سلولی
میچسبند. مدت زمان عیب و گونههای قارچی مورد نظر عوامل مهمی
در تعیین میزان تخریب هستند. بر خلاف قارچهای کپکی و زنگزدگی،
قارچهای تخریب کننده چوب (قارچهای فسادی) استحکام را از طریق
تغییر شکل جزء سلولز چوب که به چوب استحکام میدهد، بطور جدی
کاهش میدهند. آسیب حشرات ممکن است در درختان پابرجا، کندهها
و الوار خشک نشده یا الوار خشک شده اتفاق بیفتد. گرچه کنترل
آسیب حشرات در درختان پابرجا دشوار است، آسیب حشرات میتواند
بوسیله روشهای کنترل مناسب تا حد زیادی برطرف شود. سوراخهای
حشرات عموما تحت عنوان سوراخهای سنجاقی، سوراخهای کرم حشرات و
سوراخهای تیر پودری طبقهبندی میشوند.كسب
اطلاعات بيشتر
